R32-verbod 2027: wat geldt voor jouw airco of warmtepomp?

1. 1 jan. 2020Mobiele aircogeen nieuwe mobiele airco met R32 of een ander HFK
2. 1 jan. 2025Single-split onder 3 kgGWP 750 of hoger: R410A verdwijnt, R32 niet
3. 1 jan. 2027eerstvolgendeLucht/water en monoblocktot en met 12 kW, GWP 150 of hoger: R32 eruit
4. 1 jan. 2029Split-aircolucht/lucht tot en met 12 kW, GWP 150 of hoger
5. 1 jan. 2032Zelfstandig, elk F-gasmonoblock en mobiel tot en met 12 kW
6. 1 jan. 2035Split, elk F-gassplitsystemen tot en met 12 kW

R32 wordt op 1 januari 2027 niet in één keer verboden. Vanaf die datum mogen nieuwe lucht/water-warmtepompen tot en met 12 kW en nieuwe monoblock-airco’s met R32 niet meer in de handel worden gebracht. Voor de gewone split-airco komt die datum pas op 1 januari 2029, en een nieuwe mobiele airco met R32 mag al sinds 1 januari 2020 niet meer. Hangt er al een R32-apparaat bij je, dan mag je dat blijven gebruiken. Geen enkele regel verplicht je om het te vervangen.

Zo zit het

• De datum hangt af van het type apparaat en het vermogen, niet alleen van het koudemiddel.
• Sinds 1 januari 2020: geen nieuwe mobiele airco’s meer met R32 of een ander HFK-koudemiddel van GWP 150 of hoger.
• 1 januari 2027: geen nieuwe lucht/water-warmtepompen (split en monoblock) en geen nieuwe monoblock-airco’s tot en met 12 kW meer met een koudemiddel van GWP 150 of hoger. R32 heeft GWP 675.
• 1 januari 2029: hetzelfde voor de gewone split-airco (lucht/lucht) tot en met 12 kW.
• 1 januari 2035: kleine splitsystemen mogen helemaal geen F-gas meer bevatten, dus ook geen R32. R290 (propaan) is geen F-gas en valt buiten deze verboden.
• De regels gaan over nieuwe apparaten die voor het eerst in de EU in de handel komen, niet over wat al bij je hangt.

Alle data in de tijdlijn komen uit Bijlage IV van de Europese F-gasverordening (EU) 2024/573. Die hebben we in de Nederlandse wettekst zelf nagelezen.

Wat is een koudemiddel, en wat betekent GWP?

Een koudemiddel is de stof die in een gesloten circuit warmte van buiten naar binnen pompt, of bij koelen andersom. GWP (global warming potential) zegt hoe sterk die stof de aarde opwarmt als hij ontsnapt, vergeleken met CO2 over 100 jaar. CO2 heeft GWP 1.

Wat die getallen betekenen, zie je als je per kilo rekent. Lekt er 1 kg R32 weg, dan telt dat als 675 kg CO2. Bij 1 kg R290 is dat 0,02 kg, oftewel 20 gram CO2. Kilo voor kilo scheelt dat een factor 33.750.

Twee getallen kun je elders tegenkomen. Voor R32 staat in sommige bronnen GWP 771, uit een andere rekenmethode; de verordening rekent met 675. Voor R290 staat op veel sites en databladen GWP 3. Voor de grens van 150 maakt geen van beide verschillen iets uit: R32 zit er ruim boven, R290 ver onder.

De tijdlijn per apparaattype

Het korte antwoord: zoek je apparaat op in de tabel. Twee dingen bepalen de rij: is het een splitsysteem, een vast zelfstandig apparaat (monoblock) of een mobiele airco, en zit het vermogen tot en met 12 kW of erboven?

Een splitsysteem heeft een binnen- en een buitendeel, verbonden met koudemiddelleidingen. Daaronder vallen de gewone split-airco (single-split, één binnendeel), de multi-split en de lucht/water-split. Een zelfstandig apparaat heeft het hele koelcircuit in één kast: de monoblock-airco, een vaste airco met stekker en de lucht/water-monoblock die buiten staat en alleen met waterleidingen naar binnen gaat. De mobiele airco, die je van kamer naar kamer rijdt, is ook een zelfstandig apparaat. Voor HFK’s zoals R32 heeft die in de verordening een eigen, eerdere datum (2020). Daarna valt hij onder dezelfde regels als de andere airco’s met stekker. Let op nog één uitzondering: een vast apparaat met twee luchtkanalen door de muur telt volgens de verordening als split.

De rij van 1 januari 2025 verklaart waarom je in een nieuwe single-split geen R410A meer vindt. R32 viel daar met GWP 675 net onder. Een multi-split valt niet onder die regel.

Voor bijna elk apparaat in een gewone woning komt het neer op vijf data:

• 1 januari 2020: geen nieuwe mobiele airco’s meer met R32.
• 1 januari 2027: elke nieuwe lucht/water-warmtepomp tot en met 12 kW, split of monoblock, en elke nieuwe monoblock-airco. Ook een hybride warmtepomp is een lucht/water-warmtepomp en valt hieronder.
• 1 januari 2029: de split-airco en multi-split (lucht/lucht).
• 1 januari 2032: zelfstandige apparaten tot en met 12 kW, dus monoblocks en ook mobiele airco’s, met welk F-gas dan ook, ook met een koudemiddel onder GWP 150.
• 1 januari 2035: hetzelfde voor splitsystemen tot en met 12 kW.

Bij de verboden van 2027 en later staat één uitzondering: ze gelden niet als dat nodig is om aan veiligheidseisen te voldoen. Bij zelfstandige apparaten geldt in dat geval een grens van GWP 750.

Wil je niet zelf in de tabel zoeken? In de koudemiddeltijdlijn kies je type, vermogen en koudemiddel en zie je direct welke datum voor jou geldt.

Veelgemaakte fout: “R32 is vanaf 2027 verboden”

Veelgemaakte fout

“Vanaf 2027 wordt R32 uitgefaseerd voor nieuwe airco’s en warmtepompen tot 12kW.” Deze zin kom je online tegen. Voor lucht/water-warmtepompen en monoblock-airco’s klopt hij. Voor de gewone split-airco klopt hij niet: die mag tot en met 31 december 2028 nog nieuw met R32 in de handel worden gebracht. Het verbod van 1 januari 2029 staat in een ander punt van de bijlage (9c) dan dat van 2027 (9b).

De verwarring is begrijpelijk. Een airco heet ook vaak “lucht/lucht-warmtepomp”. Wie dan leest dat “warmtepompen” in 2027 van R32 af moeten, denkt dat het om alle apparaten gaat. De verordening maakt het onderscheid wel: lucht/water-split in 2027, lucht/lucht-split in 2029.

Andersom gaat het ook mis. Wie leest dat split-airco’s pas in 2029 aan de beurt zijn, vergeet dat een monoblock-airco al op 1 januari 2027 wordt geraakt, twee jaar eerder dan de split. Voor de mobiele airco is het nog langer geleden: die viel al op 1 januari 2020. Daarover meer in mobiele airco of monoblock.

Je hebt al een R32-airco of -warmtepomp: wat mag nog?

Het korte antwoord: alles wat je nu mag. Je mag hem gebruiken, laten onderhouden, laten repareren en laten bijvullen met R32.

De kop van Bijlage IV luidt “verbodsbepalingen inzake het in de handel brengen”. “In de handel brengen” betekent volgens de verordening: voor het eerst in de EU leveren of beschikbaar stellen, of door de douane vrijgeven voor de EU-markt. De data gaan dus over nieuwe apparaten die op de markt komen. Over apparaten die al geïnstalleerd zijn, zegt de bijlage niets. Dat ze mogen blijven draaien en dat er geen vervangingsplicht is, volgt daaruit en wordt ook in toelichtingen op de verordening zo uitgelegd. Reserveonderdelen blijven ook na de datum te koop: onderdelen voor reparatie en onderhoud van bestaande apparaten mogen in de handel blijven, zolang de reparatie het vermogen, de hoeveelheid koudemiddel of de GWP niet verhoogt.

Voor bijvullen bestaat wel een aparte regel, in artikel 13 van de verordening. Sinds 1 januari 2026 mag bij onderhoud van airco’s en warmtepompen geen nieuw (maagdelijk) F-gas met een GWP van 2.500 of hoger meer worden bijgevuld. Geregenereerd of gerecycled gas mag daarvoor nog tot 1 januari 2032. De grens van GWP 750 vanaf 2032 die je online ook tegenkomt, geldt alleen voor vaste koelapparatuur, niet voor airco’s en warmtepompen. R32 heeft GWP 675 en valt dus nergens onder een bijvulverbod.

Nog een R32-apparaat kopen na de datum: wat mag de winkel nog verkopen?

Het korte antwoord: voorraad die vóór de verbodsdatum legaal in de EU in de handel is gebracht, mag daarna nog verkocht en geplaatst worden. Vanaf een jaar na de datum moet de verkoper kunnen aantonen dat het apparaat van vóór de datum is.

Dat staat in artikel 11 lid 1 van de verordening. Het verbod gaat over het moment waarop een apparaat voor het eerst in de EU wordt geleverd of beschikbaar gesteld. Een R32-monoblock die in november 2026 al in de EU aan een groothandel was geleverd, valt dus niet onder het verbod van 1 januari 2027. Een exemplaar van hetzelfde model dat in februari 2027 voor het eerst in de EU wordt ingevoerd, wel.

Wat dit niet betekent: dat je na de datum nog vrij kunt kiezen uit R32-modellen. Er komen geen nieuwe exemplaren meer bij, dus het aanbod van een bepaald model kan dun worden. Of een apparaat vóór de datum in de handel was, zie je als koper niet aan de doos. Koop je na de datum een R32-apparaat, vraag de verkoper of installateur dan om een schriftelijke bevestiging dat het van vóór die datum is. Apparaten die na de datum toch onrechtmatig in de handel zijn gebracht, mogen niet gebruikt of geleverd worden.

R290 (propaan): klasse A3, en wat dat betekent

Het korte antwoord: R290 heeft een GWP van bijna nul en is geen F-gas, dus de verboden uit de tabel raken het niet. Het is wel sterk ontvlambaar (klasse A3). Dat vraagt meer van de plaatsing en van de monteur dan R32.

De veiligheidsklasse zegt hoe brandbaar het koudemiddel is. R32 is A2L, zwak ontvlambaar. R290 is A3, sterk ontvlambaar.

Wat dat voor jou betekent:

• Hoeveel propaan er in een ruimte mag, legt de productnorm vast en hangt af van de ruimte. De getallen die je online tegenkomt, lopen uiteen tussen oudere en nieuwere versies van de norm. Neem geen vuistregel van internet over: de fabrikant en de installateur rekenen dit per situatie uit.
• Zelf aansluiten is ook met R290 geen optie. Volgens IPLO, de informatiedienst van de overheid voor deze regels, moet sinds 29 september 2025 ook de monteur die met propaan werkt gecertificeerd zijn. Of het bedrijf dan ook BRL 100 nodig heeft, het bedrijfscertificaat voor koudemiddelen, is minder duidelijk (stand: november 2026): Milieu Centraal schrijft dat die eis voor natuurlijke koudemiddelen “(nog) niet” geldt. Vraag het certificaat dus ook bij een R290-apparaat. Hoe je controleert of een bedrijf en monteur de juiste certificaten hebben, staat in offertes vergelijken en een installateur kiezen.
• De winkelregel geldt alleen voor F-gassen. Een verkoper van een niet-hermetisch gesloten apparaat met een F-gas, zoals een R32-split, moet bijhouden aan wie hij verkoopt en welk gecertificeerd bedrijf het installeert. Voor een apparaat met R290 geldt die registerplicht niet. De certificeringsplicht voor de monteur blijft volgens IPLO wel.

Vanaf 1 januari 2035 is er bij kleine splitsystemen (tot en met 12 kW) geen keuze meer tussen R32 en R290: dan mogen die nieuw geen enkel F-gas meer bevatten.

Drie situaties uitgewerkt

1. Een appartement, je wilt in mei 2027 een split-airco in de slaapkamer. Een split-airco tot en met 12 kW mag tot en met 31 december 2028 nog nieuw met R32 in de handel worden gebracht. Je kunt in 2027 dus kiezen tussen R32 en R290. Een R32-airco die je in 2027 laat ophangen, mag je daarna zo lang gebruiken als hij meegaat; voor een split-airco is dat ongeveer 12 tot 15 jaar.

2. Een tussenwoning uit 1975, de cv-ketel gaat in maart 2027 eruit en je wilt een hybride warmtepomp. Een hybride is een lucht/water-warmtepomp, en voor een gemiddelde woning is 4 kW meestal genoeg: ruim onder de grens van 12 kW. Of het een split of een monoblock is, maakt hier niets uit: voor allebei geldt 1 januari 2027. Staat er op een offerte voor plaatsing in 2027 een R32-apparaat, dan kan dat in de praktijk alleen uit voorraad die vóór 1 januari 2027 in de EU in de handel was. Vraag de installateur dat schriftelijk te bevestigen; vanaf 1 januari 2028 moet de verkoper het ook kunnen aantonen. Voor de subsidie telt iets anders: wie uiterlijk 31 december 2026 koopt en in 2027 laat installeren, kan via de overgangsregeling nog het ISDE-bedrag van 2026 krijgen. Dat is de Investeringssubsidie duurzame energie, zie ISDE-subsidie in 2026 en 2027.

3. Je hebt sinds 2022 een R32-split-airco in de woonkamer. Er verandert niets. Je mag hem gebruiken, laten onderhouden en, als er een lek is, laten repareren en bijvullen met R32. Er is geen datum waarop hij eruit moet.

Wat betekent dit voor je keuze nu?

Het korte antwoord: kijk op de offerte of het datablad naar drie dingen: het koudemiddel, of het een split, een monoblock of een mobiele airco is, en het vermogen in kW. Daarmee vind je je rij in de tabel.

Bij airco’s staan het koudemiddel en de GWP op de productfiche in EPREL, de Europese database voor energielabels. Bij de Qlima S 5232, een gewone split-airco, staat er bijvoorbeeld “R32” en GWP 675. Staat het koudemiddel niet op de offerte, vraag het dan.

• Je wilt alleen koelen of bijverwarmen met een split-airco. Je hebt tot en met 2028 de keuze tussen R32 en R290. Kies je R32, dan weet je nu dat je die kunt blijven gebruiken en onderhouden.
• Je wilt een lucht/water- of hybride warmtepomp die in 2027 of later wordt geplaatst. Nieuwe modellen hebben dan een koudemiddel met GWP onder 150, zoals R290; R32 kan dan in de praktijk alleen nog uit oude voorraad komen. Let bij R290 extra op de plaatsing en de certificering van de installateur.
• Je overweegt een monoblock-airco. Hier geldt 1 januari 2027, twee jaar eerder dan voor de split. Een nieuwe mobiele airco heeft al sinds 2020 geen R32 meer.

Twijfel je nog over het type zelf, begin dan bij airco, lucht/water of hybride: welke warmtepomp past bij jouw huis?