Airco zelf installeren: wat mag je, ook met quick connect?

Een split-airco kun je voor een deel zelf voorbereiden: de plek kiezen, het gat door de muur boren, de beugel voor de buitenunit ophangen, de leidinggoot zetten en de condensafvoer leggen. Het koelcircuit aansluiten mag je bij een split met R32 niet zelf. De leidingen koppelen, de persproef, het vacumeren en het in bedrijf stellen doet een gecertificeerd bedrijf, ook als de set quick connect heeft. Een mobiele airco zet je zelf neer. Bij een monoblock hoef je geen koelleidingen te koppelen; je kunt hem zelf plaatsen of laten plaatsen, maar er komen twee grote gaten in de buitenmuur. Veel geld scheelt het zelf voorbereiden bij de prijslijst die we bekeken niet: de steunbalken en de goot, en bij een van de twee installateurs ook het gat, zitten al in de standaardprijs.

Zo zit het

• Zelf mogelijk volgens de tekst van de verordening: plek kiezen, toestemming regelen, gat boren, beugel en montageplaat ophangen, leidinggoot, condensafvoer. Voor het stroompunt schakel je een elektricien in. Spreek vooraf af dat de installateur op jouw werk wil aansluiten.
• Niet zelf bij R32: koelleidingen koppelen (ook met quick connect), persproef, vacumeren, in bedrijf stellen, en later bijvullen of de oude unit leeghalen.
• Quick connect is volgens de tekst van de F-gasverordening geen uitzondering: koppelen is “installatie”, ook als er niets bijgevuld hoeft te worden.
• Online gekocht? Een verkoper mag een R32-split alleen aan je verkopen als wordt aangetoond dat een gecertificeerd bedrijf hem installeert.
• Monoblock: bij een monoblock hoef je geen koelleidingen te koppelen; je kunt hem zelf plaatsen of laten plaatsen, maar er komen twee grote gaten in de buitenmuur.

Wie doet wat bij een split-airco?

Het korte antwoord: alles wat niet aan het koelcircuit zit, kun je volgens de tekst van de verordening zelf doen, als de installateur bereid is daarop aan te sluiten. Alles waarbij het koelcircuit open of dicht gaat, doet het gecertificeerde bedrijf.

De grens ligt bij de koelleidingen. De F-gasverordening noemt het samenvoegen van de leidingen tot één circuit “installatie”, en dat werk is voorbehouden aan een gecertificeerd bedrijf. Ophangen, boren en een goot zetten zijn dat volgens die tekst niet. Zo lezen ook leveranciers in Duitsland het: de eigenaar mag units monteren, wanddoorvoeren maken en leidingen leggen, het koppelen en de inbedrijfstelling doet een gecertificeerd bedrijf. Een Nederlandse officiële bron die dat met zoveel woorden zegt, hebben we niet gevonden.

In de tabel staat per taak wie het doet, en wat de installateur ervoor rekent. De meerprijzen komen van twee installateurs (RZ Installatietechniek en AircoDoc) die in 2026 dezelfde bedragen rekenen, inclusief btw. Wat er in de standaardprijs zit, verschilt tussen de twee. De kolom volgt de uitgebreidste lijst, die van AircoDoc. RZ noemt het gat, het aansluiten op een bestaand stroompunt, de condensafvoer op afschot en de persproef met vacumeren en inbedrijfstelling niet in zijn standaardmontage. Vraag het dus na. Bij jouw installateur kunnen de bedragen ook anders zijn.

Twee praktische maten uit een installatiehandleiding, als voorbeeld. Bij één Fujitsu-model (een grotere klasse dan een gewone woningsplit) is het wandgat 65 millimeter, met de buitenkant 5 tot 10 millimeter lager dan de binnenkant. Dezelfde handleiding waarschuwt dat bij een leiding korter dan 3 meter het geluid van de buitenunit kan doorklinken naar binnen. Kijk altijd in de handleiding van jouw model: de maten verschillen per merk en type. Bij de buitenunit van de Daikin RXM35A mag de leiding maximaal 20 meter zijn, met hooguit 15 meter hoogteverschil.

Wat levert zelf voorbereiden op?

Het korte antwoord: bij de prijslijst die we bekeken weinig, want het werk dat je zelf kunt doen, zit grotendeels in de standaardprijs. Wat wel geld scheelt, is de plek. Daarmee voorkom je de extra’s.

Kijk naar wat je zelf kunt overnemen: de steunbalken en 2 meter goot (bij beide inbegrepen), het gat in een spouwmuur en de condensafvoer op afschot (bij AircoDoc inbegrepen). Doe je dat zelf, dan komt de installateur nog steeds langs voor het koppelen, de persproef, het vacumeren en de inbedrijfstelling. Op de standaardprijs win je bij deze lijst dus weinig. Hoeveel een installateur aftrekt als jij voorbereidt, hebben we nergens gevonden.

De extra’s zitten ergens anders. In een rekenvoorbeeld met de meerprijzen van dezelfde lijst kost dezelfde airco op een onhandige plek minstens 1.225 euro meer dan op een handige plek. Dat de handige plek 0 euro extra kost, geldt voor wat AircoDoc in de standaardprijs rekent:

De plek kiezen is precies het deel dat je zelf doet, en het enige wat je echt geld oplevert. Leg de route vast voordat de installateur komt kijken, en vraag hem de offerte voor die plek te maken. Hoe je drie offertes eerlijk naast elkaar legt, staat in offertes vergelijken en een installateur kiezen. Wat een airco in totaal kost, staat in wat kost een airco of warmtepomp.

Spreek vooraf af wie wat doet. Koop je zelf een set en laat je alleen het koelcircuit door een bedrijf aansluiten, regel dat dan vóór de aankoop. Vraag ook wie de garantie afhandelt. Die kan van de installatie afhangen. LG Nederland schrijft bijvoorbeeld dat zijn garantie geldt voor systemen die een door LG erkende installateur heeft geïnstalleerd, en noemt als voorwaarde dat zo’n installateur het systeem jaarlijks onderhoudt. Daikin Nederland laat de installatie registreren via zijn eigen systeem. Lees de garantievoorwaarden van het merk dat je wilt kopen.

Quick connect: wat zegt de verordening?

Het korte antwoord: er staat geen uitzondering voor snelkoppelingen in. Volgens de tekst van de verordening is het koppelen van koelleidingen installatiewerk, ook als de unit al gevuld is en er niets bijgevuld hoeft te worden.

Een quick-connect-set is een split-airco waarvan de leidingen al met koudemiddel gevuld zijn en snelkoppelingen hebben. Je hoeft geen leidingen op maat te maken of te vullen, alleen de koppelingen vast te draaien. Juist daarom lijkt het een klus voor jezelf. Drie stukken uit de F-gasverordening (EU) 2024/573 zeggen samen iets anders:

1. Wat “installatie” is (artikel 3). Het samenvoegen van delen van apparatuur met F-gassen op de plek van gebruik, “waarbij gastransporterende geleiders van een systeem worden samengevoegd om een circuit te voltooien, ongeacht of het systeem na montage moet worden gevuld.” Koppelingen vastdraaien is leidingen samenvoegen.
2. Wat “hermetisch gesloten” is (artikel 3). Apparatuur die in de fabriek is afgedicht “door lassen, solderen of een soortgelijke permanente verbinding”. Een split waarvan je de leidingen thuis koppelt, is dat niet. De Duitse federale milieudienst (Umweltbundesamt) schrijft hetzelfde: een split met snelkoppelingen is niet hermetisch gesloten.
3. Wie het mag doen (artikel 10 en 11). Installatie is voorbehouden aan een gecertificeerd bedrijf met een gecertificeerde monteur. En niet-hermetisch gesloten apparatuur met F-gassen “mag uitsluitend aan een eindgebruiker worden verkocht indien wordt aangetoond dat de installatie wordt verricht door een overeenkomstig artikel 10 gecertificeerde onderneming.”

Dit is onze lezing van de wettekst. Een standpunt van de toezichthouder ILT of van IPLO, de informatiedienst van de overheid, specifiek over quick connect hebben we niet gevonden. Op de IPLO-pagina’s over verkoop aan particulieren komt het woord niet voor.

Veelgemaakte fout

“Met quick connect hoef je niet te vacumeren, dus mag je hem zelf aansluiten.” Of er na het koppelen nog iets gevuld of vacuüm getrokken moet worden, maakt voor de verordening niet uit. De definitie van installatie zegt letterlijk “ongeacht of het systeem na montage moet worden gevuld”.

En bij R290? Propaan is geen F-gas, dus de verkoopregel uit artikel 11 geldt niet. Dat betekent niet dat je het zelf mag aansluiten. Volgens IPLO moet sinds 29 september 2025 ook de monteur die met propaan werkt gecertificeerd zijn. Of het bedrijf dan ook een BRL 100-certificaat nodig heeft, is minder duidelijk (stand: november 2026): Milieu Centraal schrijft dat die eis voor natuurlijke koudemiddelen “(nog) niet” geldt. Propaan is bovendien sterk ontvlambaar. Mitsubishi Electric schrijft bij zijn R290-airco dat alleen gecertificeerde monteurs aan het apparaat mogen werken. Meer over R290 staat in het R32-verbod en R290.

Een split online kopen: wat moet de verkoper vragen?

Het korte antwoord: bij een split met R32 moet de verkoper vastleggen welk gecertificeerd bedrijf hem gaat installeren. Vraagt een webshop daar niet naar, dan mag je hem nog steeds niet zelf aansluiten.

Een winkel, bouwmarkt of webshop die een niet-hermetisch gesloten apparaat met een F-gas verkoopt, moet bijhouden welke apparaten hij verkoopt en welk gecertificeerd bedrijf ze installeert. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) heeft verkopers daarop gecontroleerd, en startte in 2020 al een campagne tegen de verkoop van split-airco’s aan particulieren zonder bewijs van installatie. Volgens IPLO houden webshops zich er in de praktijk niet altijd aan.

Wat je daarmee doet:

• Regel de installateur vóór de aankoop. Vraag of hij een apparaat aansluit dat je zelf hebt gekocht, wat hij daarvoor rekent en of hij er garantie op geeft.
• Of koop bij de installateur. Dan ligt de hele klus bij één partij, ook als er later iets lekt.
• Controleer het bedrijf in het Centraal Register Techniek op BRL 100. Hoe dat gaat, staat stap voor stap in offertes vergelijken en een installateur kiezen.

Monoblock en mobiel: geen koelleidingen

Het korte antwoord: bij een mobiele airco en een monoblock zit het hele koelcircuit in één kast. Je koppelt geen koelleidingen.

Mobiele airco. Die zet je volgens Milieu Centraal zelf neer, met de afvoerslang door een open raam. Er verandert niets aan het huis, en in een huurhuis heb je daarvoor meestal geen toestemming nodig.

Monoblock. Bij een monoblock hoef je geen koelleidingen te koppelen; je kunt hem zelf plaatsen of laten plaatsen, maar er komen twee grote gaten in de buitenmuur. Hoe groot, verschilt per model. Bij de Olimpia Splendid Unico Edge zijn het twee gaten van 162 millimeter, geboord met een kernboor met een hoog draaimoment, afgewerkt met de bijgeleverde roosters. Dat is ander gereedschap dan een gewone klopboormachine. Die gaten zitten in de gevel, dus in een appartement heb je toestemming van de VvE nodig en in een huurhuis van de verhuurder.

Let bij een monoblock op het koudemiddel. Nieuwe monoblocks met R32 mogen vanaf 1 januari 2027 niet meer voor het eerst in de handel komen; voorraad mag nog verkocht worden. Een vast apparaat met twee luchtkanalen door de muur telt volgens de verordening als split, en dan geldt de datum van de split (1 januari 2029). Vraag bij een monoblock met R32 in welke categorie het model valt. Wanneer een mobiele airco of monoblock de goede keuze is, staat in mobiele airco of monoblock.

Later: lekken, bijvullen en weghalen

Het korte antwoord: ook na de installatie blijft het koelcircuit werk voor een gecertificeerde monteur. Je R32-airco mag gewoon bijgevuld worden, maar niet door jou.

Volgens Milieu Centraal mag alleen een monteur met een F-gassencertificaat een split-airco plaatsen en vullen. Voor een gewone woningsplit, met ongeveer 1 kilo koudemiddel, volstaat het A2-certificaat. Het koudemiddel zelf is geen probleem: sinds 1 januari 2026 mag bij onderhoud van airco’s en warmtepompen geen nieuw F-gas met een GWP van 2.500 of hoger meer worden bijgevuld. GWP is de maat voor hoe sterk een gas de aarde opwarmt. R32 heeft GWP 675 en valt daar ruim onder. De grens van GWP 750 vanaf 2032 die je online tegenkomt, geldt voor vaste koelapparatuur, niet voor airco’s en warmtepompen.

Ga je verhuizen of wil je de unit vervangen, dan moet het koudemiddel eerst teruggewonnen worden. Ook dat is werk voor een gecertificeerde monteur; bij de prijslijst die we bekeken, kost het weghalen van een oude unit 200 euro. Wat je zelf aan onderhoud doet, zoals filters schoonmaken, staat in airco en warmtepomp onderhouden.

Veelgestelde vragen

Mag ik een split-airco met quick connect zelf aansluiten?

Bij een split met R32 niet. Volgens de tekst van de F-gasverordening is het koppelen van koelleidingen 'installatie', ook als er daarna niets bijgevuld hoeft te worden, en dat moet een gecertificeerd bedrijf doen. Een set met snelkoppelingen is niet hermetisch gesloten, want hij wordt niet in de fabriek dichtgelast of gesoldeerd. Bij R290 moet volgens IPLO in elk geval de monteur gecertificeerd zijn.

Wat mag ik zelf doen bij het plaatsen van een split-airco?

Volgens de tekst van de verordening het werk buiten het koelcircuit: de plek kiezen en toestemming regelen, het gat door de muur boren, de beugel voor de buitenunit en de montageplaat van de binnenunit ophangen, de leidinggoot zetten en de condensafvoer leggen. Voor het stroompunt schakel je een elektricien in. Leidingen koppelen, de persproef, vacumeren en in bedrijf stellen doet het gecertificeerde bedrijf. Spreek vooraf af of de installateur wil aansluiten op werk dat jij hebt voorbereid.

Bespaar ik geld als ik zelf boor en de beugel ophang?

Bij de prijslijst die we bekeken weinig. Bij twee installateurs met dezelfde meerprijzen zitten de steunbalken voor de buitenunit en 2 meter leidinggoot al in de standaardprijs, en bij één van de twee ook het gat in een spouwmuur. De grootste extra's, zoals een condenspomp (200 euro), een elektrapakket (425 euro) en extra meters leiding (75 tot 85 euro per meter), voorkom je met een slimme plek.

Mag een webshop mij een split-airco verkopen zonder installateur?

Niet bij een split met een F-gas zoals R32. Zo'n apparaat mag alleen aan een eindgebruiker verkocht worden als wordt aangetoond dat een gecertificeerd bedrijf het installeert. Volgens IPLO houden webshops zich daar in de praktijk niet altijd aan. Voor R290 geldt deze verkoopregel niet.

Mag ik een monoblock-airco zelf plaatsen?

Bij een monoblock hoef je geen koelleidingen te koppelen; je kunt hem zelf plaatsen of laten plaatsen, maar er komen twee grote gaten in de buitenmuur. Bij de Olimpia Splendid Unico Edge zijn die 162 millimeter. In een appartement of huurhuis heb je daarvoor meestal toestemming nodig.