Waar hang je de binnenunit van een airco? De beste plek

De binnenunit van een split-airco hangt het best hoog aan de wand, minstens 1,8 meter van de vloer, met de uitblaas vrij over de kamer en niet recht op het bed of de bank. Hoe korter de route naar de buitenunit, hoe goedkoper de installatie, dus een buitenmuur is vaak de beste wand. Het condenswater moet onder afschot weg kunnen, anders heb je een pompje nodig. En wil je de airco vooral om te verwarmen, of is je wand te laag, zoals op een zolder, dan is een vloermodel het overwegen waard.

Hieronder staan drie kamers uitgewerkt, de maten uit de handleidingen, wat de leidingroute kost en hoeveel geluid een binnenunit per stand maakt. Waar de andere helft van de airco komt, staat in waar zet je de buitenunit.

Zo zit het

• Hoogte: minstens 1,8 m van de vloer tot de unit, volgens de handleidingen van Daikin en Fujitsu die we lazen. Reken op ongeveer 2,2 m rechte wand.
• Uitblaas vrij: niets voor de unit dat de lucht tegenhoudt. Bij één Fujitsu-model moet er 1,5 m vrij blijven vóór de unit.
• Niet op je blazen: Daikin schrijft dat het niet goed is om je lichaam lang aan de luchtstroom bloot te stellen. Een vaste afstand tot bed of bank vonden we nergens.
• Korte route naar buiten: in de standaardmontage zit een vaste lengte leiding: 3 m bij de prijslijst die we bekeken, 7 m bij een andere installateur. Elke meter extra kostte bij die prijslijst 75 tot 85 euro.
• Water moet weg: de condensleiding loopt met afschot naar buiten. Lukt dat niet, dan komt er een pompje bij (200 euro bij dezelfde prijslijst).

Wat is de beste plek voor de binnenunit?

Het korte antwoord: hoog aan een buitenmuur, zo dat de lucht in de lengte de kamer in blaast, over de plek waar je zit of ligt heen en niet erop.

Vijf dingen bepalen samen de plek. Ze wegen niet altijd even zwaar, en soms botsen ze. Een buitenmuur geeft de kortste leiding, maar is niet altijd de wand van waaruit de lucht de kamer goed bereikt.

1. Hoogte. De installatiehandleiding van de Daikin FTXM-A vraagt minstens 1,8 meter van de vloer, en die van een Fujitsu-model ook (1.800 mm van de vloer tot de unit).
2. Vrije uitblaas. “Zorg dat niets de luchtstroom blokkeert”, staat in dezelfde Daikin-handleiding. Een unit in een nis, achter een kastrand of boven een gordijnrail werkt slechter.
3. Niet op mensen gericht. Daikin waarschuwt in zijn gebruiksaanwijzingen dat langdurige directe blootstelling aan koele of warme lucht slecht is voor je gezondheid, en dat je planten en dieren niet direct in de luchtstroom zet.
4. Een korte, logische route naar buiten, voor de koelleidingen en de condensafvoer. Daarover meer in de sectie over de leidingroute.
5. Bereikbaar. Daikin raadt aan de luchtfilters elke twee weken schoon te maken. Hang de unit dus waar je er met een trapje bij kunt, niet boven een kast of een trapgat.

Twee kleine regels uit de Daikin-gebruiksaanwijzingen: hang de binnenunit minstens 1 meter van een televisie of radio, omdat hij storing in beeld of geluid kan geven. En zet niets dat niet tegen vocht kan direct onder de unit.

Drie kamers, drie plekken

Het korte antwoord: in de woonkamer en de slaapkamer hoog aan de buitenmuur of een korte wand, met de uitblaas over de kamer. Op een zolder met een schuin dak is de wand vaak te laag voor een wandunit: dan de kopgevel of een vloermodel.

We gaan uit van dezelfde drie kamers als in hoeveel kW airco heb je nodig: een woonkamer van 30 m² met een raam op het zuiden, een slaapkamer van 12 m² en een zolder van 25 m² onder een schuin dak.

Een paar toelichtingen:

• De zolder rekenen we na. Minstens 1,80 m vrij onder de unit, plus de unit zelf (de Daikin FTXM-A is 298 mm hoog), maakt 2,10 m tot de bovenkant. Daarboven vraagt de handleiding nog wat ruimte tot het plafond, bij het Fujitsu-model bijvoorbeeld 71 mm. Je hebt dus ongeveer 2,2 m rechte wand nodig (2,17 m). In een gewone kamer met een plafond van 2,6 m, zoals de woon- en slaapkamer hierboven, houd je dan ongeveer 0,4 m over. Onder een schuin dak is zo’n rechte wand er vaak alleen aan de kopgevel.
• In de slaapkamer zit het grootste deel van de afweging in het geluid. Meer daarover hieronder en in airco in de slaapkamer.
• Twee of drie kamers koelen? Een split-airco koelt de ruimte waar hij hangt. Voor meer kamers lees je multi-split of losse splits.

Hoe hoog hang je een wandunit, en maakt koelen of verwarmen verschil?

Het korte antwoord: minstens 1,8 meter van de vloer. Voor koelen werkt hoog goed. Voor verwarmen stuur je de lamellen omlaag, of je kiest een vloermodel dat de warme lucht laag de kamer in blaast.

De minimale hoogte staat in de handleiding van elk model. Bij de twee die we lazen, de Daikin FTXM-A en een Fujitsu-wandmodel, is het allebei 1,8 meter. Hoger mag, zolang er tussen unit en plafond genoeg ruimte overblijft voor de luchtaanzuiging. Hoeveel dat is, verschilt per model.

Koelen en verwarmen vragen iets anders van de luchtstroom. Daikin lost dat bij sommige wandmodellen op met een stand die de lamellen zelf stuurt. In de gebruiksaanwijzing van de FTX-K staat over die “Comfortluchtstroom”: “De blaasrichting is opwaarts in de stand KOELEN en neerwaarts in de stand VERWARMEN.” Het doel volgens Daikin: voorkomen “dat koude of warme lucht rechtstreeks op uw lichaam wordt geblazen.” Heeft je unit zo’n stand niet, dan zet je de lamellen met de afstandsbediening zelf: bij koelen omhoog, bij verwarmen omlaag.

Verwarmen is geen bijzaak. In een enquête van TNO (2026) zeiden mensen die met een airco verwarmen, vooral de woonkamer (64 procent) en de hoofdslaapkamer (40 procent) zo te verwarmen. Ga je de airco veel gebruiken om te verwarmen, kijk dan ook naar een vloermodel. Daikin schrijft in het productprofiel (2020) van zijn Perfera-vloermodel dat de lucht “zowel naar boven als naar beneden” gaat, en dat het in de verwarmingsstand “uw voeten aangenaam warm” houdt. Wat verwarmen met een airco kost en oplevert, staat in huis verwarmen met airco.

Hoe ver van bed en bank, en hoe voorkom je tocht?

Het korte antwoord: een vaste afstand bestaat niet. Hang de unit zo dat de lucht langs je heen gaat en niet op je af, laat genoeg ruimte vrij vóór de unit, en stuur de lamellen bij.

We zochten naar een regel van een onafhankelijke instantie, zoals Milieu Centraal, het RIVM of de GGD, voor de afstand tussen binnenunit en bed of bank, of voor een maximale luchtsnelheid in huis. Die vonden we niet. Wat er wel is, komt van fabrikanten:

• Ruimte vóór de unit. Bij het Fujitsu-model moet er 1.500 mm vrij blijven vóór de unit, 117 mm links en 160 mm rechts. Andere modellen hebben andere maten.
• Niet lang in de luchtstroom. “Het is niet goed voor uw gezondheid om uw lichaam gedurende lange tijd bloot te stellen aan de luchtstroom”, staat in de gebruiksaanwijzing van de Daikin ATXC.
• Lamellen en standen. Met de lamellen bepaal je waar de lucht heen gaat. Sommige units sturen de lucht zelf weg van mensen: de Daikin FTXM-A heeft een sensor die de luchtstroom volgens Daikin naar een deel van de kamer stuurt waar op dat moment niemand is.

Praktisch betekent dat: kies de wand zo dat de unit over je hoofd heen of van je af blaast, niet recht op je zitplaats of je kussen. Een unit boven de bank of boven het hoofdeinde blaast van je af. Een unit aan de overkant van de kamer blaast naar je toe, en dan hangt het af van de lamellen of je hem voelt.

Veelgemaakte fout: een wandunit lager hangen omdat de wand niet hoger is, bijvoorbeeld op een knieschot. Dat gaat in tegen de minimale hoogte van 1,8 meter in de handleidingen die we lazen. Is er geen hoge rechte wand, kies dan een andere wand of een vloermodel.

Hoeveel geluid maakt de binnenunit, en hoe zwaar weegt dat voor de plek?

Het korte antwoord: op de stille stand rond 19 tot 20 dB(A), op de lage stand 25 tot 29 dB(A), op de hoogste stand 38 tot 45 dB(A) bij de Daikin-units die we bekeken. In de slaapkamer telt vooral de stand waarop de unit ‘s nachts draait.

Fabrikanten geven de geluiddruk per ventilatorstand: het geluid dat je op korte afstand van de unit hoort. Bij Daikin konden we de volledige tabel lezen, ook van een vloermodel (uit het productprofiel van 2020). De merknaam staat er als voorbeeld, niet als aanbeveling.

Mitsubishi Electric geeft voor zijn wandserie MSZ-LN alleen de laagste en de hoogste waarde: 19 en 36 dB(A).

Zo lees je de tabel:

• De WHO raadt ‘s nachts minder dan 30 dB(A) in de slaapkamer aan. Dat is een gemiddeld niveau in de kamer, gemeten op een andere manier dan het getal van de fabrikant. Als maatstaf werkt het wel: de stille en de lage stand blijven eronder, de middelste en hoogste stand komen erboven.
• In de tabel zit tussen stil en hoog 18 tot 26 dB. Volgens het RIVM wordt 10 dB meer meestal ervaren als twee keer zo hard.
• Vloer of wand maakt weinig uit. Bij de 25-uitvoeringen ontlopen ze elkaar op de stille en lage stand hooguit 1 dB(A). Op de hoogste stand is het vloermodel 2 tot 3 dB(A) stiller dan de drie wandmodellen.
• Een maat groter kan luider zijn. Bij de FTXM is de 35-uitvoering op de lage en de hoogste stand 4 dB(A) luider dan de 25. Bij het vloermodel scheelt het hooguit 1 dB(A). Kies dus geen grotere maat dan je kamer nodig heeft.

Wat de plek hiermee te maken heeft: de tabel geeft het geluid op korte afstand van de unit. Hangt hij boven het hoofdeinde, reken dan op die waarden. Verder weg hoor je hem minder, maar hoeveel dat in een kamer scheelt, vonden we niet in een betrouwbare bron. De Silent-knop van de Daikin FTXM-A maakt de binnenunit volgens Daikin 3 dB(A) stiller.

Eén geluid komt niet uit de binnenunit zelf maar van buiten. De handleiding van het Fujitsu-model waarschuwt dat bij een leiding korter dan 3 meter het geluid van de buitenunit kan doorklinken naar de binnenunit. Een buitenunit vlak achter de slaapkamermuur is dus niet vanzelf de stilste keuze. Vraag de installateur wat de handleiding van jouw model zegt. Welke units binnen het stilst zijn, staat in airco in de slaapkamer, en waarom het geluid op het energielabel daar weinig over zegt, in welke airco kopen.

De leidingroute: hoe lang mag hij zijn en wat kost hij?

Het korte antwoord: zo kort als het kan, binnen de grenzen van de handleiding. Daikin schrijft “zo kort mogelijk”; bij de Daikin RXM-A is het maximum 20 meter met 15 meter hoogteverschil. Bij één Fujitsu-model waarschuwt de fabrikant dat onder 3 meter het geluid van de buitenunit kan doorklinken. Vraag dus of jouw model een minimumlengte heeft. Elke meter boven de standaardlengte kost geld.

Tussen binnen- en buitenunit lopen twee koelleidingen, de condensleiding en de stuur- en voedingskabel. Dat gaat door één gat in de muur. In de Daikin-handleiding is dat gat 65 mm en loopt het naar buiten af, zodat er geen water naar binnen kan lopen. De Fujitsu-handleiding noemt hetzelfde gat van 65 mm, met de buitenkant 5 tot 10 mm lager dan de binnenkant.

Wat de route kost, hangt af van wat er in de prijs zit. Bij twee installateurs met dezelfde prijslijst (2026) zitten 3 meter koelleiding, 3 meter condensleiding en 2 meter leidinggoot in de standaardmontage. Bij een van de twee, AircoDoc, staat er ook een condensafvoer op afschot bij. Een extra meter koelleiding kost daar 75 euro bij de dunste maat (1/4 en 3/8 inch, de maat van de kleinere Daikin FTXM-A-units), een condenspomp 200 euro en een hoogwerker voor werk boven 5 meter 325 tot 500 euro. Een andere installateur rekent standaard 7 meter leiding.

Reken mee: dezelfde slaapkamer, twee plekken

Een slaapkamer op de verdieping, 3,5 m diep, met de prijslijst hierboven. De kamer en de maten zijn een voorbeeld.

Plek A. Binnenunit hoog aan de buitenmuur, buitenunit aan een gevelbeugel recht erachter. De leiding blijft binnen de 3 m die in de prijs zit. Extra: 25 euro voor de buitenunit aan de muur. Moet de monteur aan de gevel hoger dan 5 m werken, dan komt daar bij deze prijslijst 325 tot 500 euro voor een hoogwerker bij. Vraag ook of de leiding hier niet korter wordt dan de handleiding toelaat.

Plek B. Binnenunit aan de binnenwand tegenover het raam, buitenunit op de grond in de tuin. Leiding: 3,5 m door de kamer, 3 m omlaag en 1 m naar de unit, samen ongeveer 8 m. Dat is 5 m extra: 5 × 75 = 375 euro. Krijgt de condensleiding langs het plafond geen doorlopend afschot, dan komt er een condenspomp bij: 200 euro. De leidinggoot boven de 2 m staat niet in de prijslijst.

Uitkomst: plek B kost ongeveer 350 tot 550 euro meer dan plek A, plus de extra goot. Is bij plek A een hoogwerker nodig en bij plek B niet, dan wordt het verschil veel kleiner: van 150 euro minder tot 225 euro meer voor B.

Plek B kan toch de betere keuze zijn, bijvoorbeeld als de buitenunit aan de gevel te dicht bij de slaapkamer van de buren komt. Wat de plek buiten doet met het geluid bij de buren, reken je uit met waar zet je de buitenunit. Hoe je de leidinglengte in een offerte controleert, staat in offertes vergelijken en een installateur kiezen.

Laat de koelleidingen geïsoleerd uitvoeren. Milieu Centraal noemt dat als tip voor een zuinige airco, en de Daikin-handleiding vraagt extra isolatie waar het rond de leiding boven 30 °C en 80 procent luchtvochtigheid kan worden.

Condenswater: afvoer onder afschot of een pompje?

Het korte antwoord: als het kan, loopt het water vanzelf weg via een slang met doorlopend afschot naar buiten of naar een afvoer. Kan dat niet, omdat de route eerst omhoog moet of te lang vlak loopt, dan pompt een condenspomp het weg.

Bij koelen haalt de binnenunit vocht uit de lucht. Dat water verzamelt zich in een lekbak in de unit en moet de kamer uit. De Fujitsu-handleiding geeft vier regels voor de condensslang:

• onder de koelleidingen leggen, niet erboven;
• met doorlopend afschot, zonder stukken die omhoog gaan;
• het uiteinde niet onder water laten hangen;
• beschermen tegen bevriezing als het buiten onder nul komt.

Daikin vraagt de installateur na het ophangen ongeveer een liter water in de lekbak te gieten en te kijken of het goed wegloopt. Vraag of dat gebeurt. En hang de unit niet boven iets dat niet tegen een druppel kan: Daikin waarschuwt in de gebruiksaanwijzing om vochtgevoelige spullen niet direct onder de unit te zetten.

Een unit aan de buitenmuur met de afvoer recht naar buiten heeft het makkelijkst afschot. Hoe verder de unit van de buitenmuur af hangt, hoe lastiger het wordt om de slang overal te laten dalen. Bij de prijslijst hierboven kost een pomp 200 euro.

Wandmodel, vloermodel of plafondunit?

Het korte antwoord: een wandmodel is de standaard. Een vloermodel past waar de wand te laag is of waar je vooral wilt verwarmen. Een plafondcassette of een inbouwunit in een verlaagd plafond valt minder op, maar vraagt een plafond waarin hij past. De inbouwunit was in het enige voorbeeld dat we vonden ook minder zuinig.

Over het rendement vonden we één directe vergelijking, bij dezelfde Daikin-buitenunit voor twee kamers (2MXM50A). Met twee wandunits haalt de combinatie een SCOP van 4,61 (klasse A++), met twee inbouwunits voor een verlaagd plafond 3,78 (klasse A). De SCOP is het rendement bij verwarmen over een heel seizoen: hoe hoger, hoe minder stroom per kWh warmte. Dat is één merk en één combinatie, geen algemene regel. Vraag bij een inbouwunit dus naar het energielabel van precies jouw combinatie. Hoe je dat label leest, staat in SEER, SCOP en energielabel.

Een onafhankelijke prijs voor een vloermodel of een plafondunit tegenover een wandmodel vonden we niet. Vraag het als aparte regel in de offerte.

Wat je de installateur vraagt

Laat de installateur de plek binnen en buiten samen bekijken, vóór hij gaat boren.

Vraag je installateur

• Hoeveel ruimte vraagt de handleiding van dit model boven, opzij en vóór de binnenunit, en past dat op deze wand?
• Hoe hoog komt de unit te hangen, en kan ik bij de filters om ze schoon te maken?
• Waarheen blaast de unit, en kan hij de lucht bij koelen omhoog en bij verwarmen omlaag sturen?
• Hoeveel meter leiding is het, hoeveel zit er in de prijs en wat kost elke extra meter?
• Is de leiding korter dan 3 meter, en kan het geluid van de buitenunit dan naar binnen doorklinken?
• Loopt het condenswater met afschot weg, of is er een pomp nodig? Waar komt het uit?
• Worden de koelleidingen geïsoleerd?
• Wat is de geluiddruk op de stille en de lage stand, uit de tabel van de fabrikant?

Staat een van deze punten niet in de offerte, vraag het dan na voordat je tekent.

Is de binnenunit eenmaal opgehangen, dan bepaalt het filter grotendeels hoe stil en zuinig hij blijft. Hoe je dat bijhoudt, staat in airco en warmtepomp onderhouden.

Veelgestelde vragen

Hoe hoog hang je de binnenunit van een airco?

Minstens 1,8 meter van de vloer, volgens de installatiehandleidingen van Daikin (FTXM-A) en Fujitsu. Met een unit van ongeveer 30 centimeter hoog kom je tot ruim 2,1 meter. Tel je de ruimte boven de unit die de handleiding vraagt erbij, dan heb je ongeveer 2,2 meter rechte wand nodig.

Mag de binnenunit boven het bed hangen?

Een vaste regel vonden we niet. Daikin schrijft in zijn gebruiksaanwijzingen dat het niet goed is om je lichaam lang aan de luchtstroom bloot te stellen. Hang de unit dus zo dat hij niet op je blaast. Boven of naast het hoofdeinde blaast hij van je af, recht tegenover het bed naar je toe.

Hoe lang mag de leiding tussen binnen- en buitenunit zijn?

Dat staat per model in de handleiding. Bij de Daikin RXM-A (de 20-, 25- en 35-uitvoering) is dat maximaal 20 meter met 15 meter hoogteverschil. Fujitsu waarschuwt bij één model dat bij minder dan 3 meter het geluid van de buitenunit kan doorklinken naar binnen.

Heb je een condenspomp nodig voor de binnenunit?

Alleen als het condenswater niet met doorlopend afschot naar buiten of naar een afvoer kan lopen. Bij één prijslijst van twee installateurs kost een condenspomp 200 euro extra.

Is een vloermodel stiller dan een wandmodel?

Bij Daikin nauwelijks: het vloermodel FVXM25A geeft 20, 25, 32 en 38 dB(A) van de stilste tot de hoogste stand, de wandmodellen van dezelfde maat 19 tot 20, 25 tot 26, 33 en 40 tot 41 dB(A). Op de hoogste stand is het vloermodel 2 tot 3 dB(A) stiller.