Huis verwarmen met airco als hoofdverwarming: kan dat?

Ja, dat kan, maar alleen in de kamers waar een binnenunit hangt, en het best in een goed geïsoleerd huis met een open woonkamer. Per kWh warmte is een zuinige airco met de tarieven van het najaar van 2026 ruim twee tot bijna drie keer goedkoper dan een cv-ketel op gas. Daar staat tegenover dat je geen subsidie krijgt, dat een airco geen warm water maakt, en dat de badkamer en kamers zonder unit op iets anders aangewezen blijven.

Zo zit het

• Een airco verwarmt alleen de ruimte waar de binnenunit hangt. Het hele huis verwarmen betekent een unit in elke kamer die je warm wilt hebben.
• In een goed geïsoleerd huis heeft één unit genoeg vermogen voor een woonkamer. In een slecht geïsoleerd huis is hij op koude dagen al snel te klein.
• Kies klasse A++ of beter voor verwarmen, dus een SCOP (het seizoensrendement bij verwarmen) van 4,6 of hoger. Veel airco’s hebben A++ voor koelen maar A+ voor verwarmen.
• Warmte uit een airco van klasse A++ of beter kost ongeveer 6 tot 6,5 cent per kWh, warmte uit een cv-ketel op gas 15 tot 16 cent.
• Er is geen ISDE-subsidie, de landelijke subsidie voor warmtepompen en isolatie, voor een airco. Een hybride warmtepomp krijgt die wel, en verwarmt het hele huis via je radiatoren.

Hoeveel Nederlanders verwarmen al met hun airco?

Veel. Volgens TNO (enquête, januari 2026) verwarmt een ruime meerderheid van de huishoudens met een vaste airco daar ook mee. Voor ongeveer een derde van hen is de airco de hoofdverwarming.

Onderzoeksbureau Motivaction ondervroeg voor TNO 3.451 mensen. Van hen hadden er 747 een vaste airco, en 534 daarvan verwarmen ermee: ruim zeven op de tien in de ruwe telling. Nieuwsberichten over hetzelfde onderzoek noemen hogere percentages, zonder uit te leggen hoe die zijn berekend. Daarom houden we het hier bij de telling. TNO schat dat 18 procent van de Nederlandse huishoudens een vaste airco heeft.

Wat het onderzoek verder laat zien, volgens de berichtgeving erover:

Wat TNO precies onder “hoofdverwarming” verstaat, het hele huis of vooral de woonkamer, blijkt niet uit de nieuwsberichten. Het beeld is wel duidelijk: de meeste mensen verwarmen hun woonkamer ‘s avonds met de airco en laten de rest van het huis aan de cv-ketel over.

Dat past bij wat er verkocht wordt. Van januari tot en met september 2026 verkochten fabrikanten 377.000 warmtepompen aan groothandels en installateurs, en 266.000 daarvan waren airco’s (lucht/lucht). Waarom een airco ook een warmtepomp is, lees je in airco of warmtepomp.

Hoe zuinig verwarmt een airco?

Een goede airco maakt van 1 kWh stroom 4 tot 5 kWh warmte, gerekend over een heel stookseizoen. Dat getal heet de SCOP: het seizoensrendement bij verwarmen. Hoe hoger, hoe zuiniger.

Een airco heeft twee energieklassen: één voor koelen (op basis van de SEER, het seizoensrendement bij koelen) en één voor verwarmen (op basis van de SCOP). Voor verwarmen begint klasse A+ bij SCOP 4,0, A++ bij 4,6 en A+++ bij 5,1. Milieu Centraal adviseert voor verwarmen een airco met A++ of beter. Zo’n airco heeft volgens Milieu Centraal een rendement dat vergelijkbaar is met een lucht/water-warmtepomp.

Hieronder dertien split-airco’s van ongeveer 2,5 tot 3,5 kW, met de gegevens uit het Europese productregister EPREL of, waar aangegeven met een sterretje, uit een certificaat van Eurovent, een certificeringsinstelling voor klimaatapparatuur. Merken staan er als voorbeeld, niet als aanbeveling.

De SCOP geldt voor het gemiddelde Europese klimaat, de kolom die voor Nederland telt. Bij Midea, Daikin Perfera en Panasonic staat de klimaatzone niet uitdrukkelijk bij het certificaat. De ontwerpbelasting is het verwarmingsvermogen waarmee het label rekent; daar komen we bij de vraag of één unit genoeg is op terug. Hoe je zo’n datablad leest, staat in SEER, SCOP en energielabel. Het datablad van de meeste modellen zoek je zelf op in EPREL, met de naam of het registratienummer van het label. Vind je het model niet, vraag de installateur dan om het registratienummer.

Veelgemaakte fout: “Deze airco heeft energielabel A++, dus hij is zuinig genoeg om mee te verwarmen.” Vijf van de dertien modellen in de tabel hebben A++ voor koelen en A+ voor verwarmen. Voor verwarmen telt alleen de klasse voor verwarmen.

Wat het verschil per jaar scheelt: een unit met een ontwerpbelasting van 2,5 kW verbruikt volgens de rekenwijze van het label bij SCOP 4,1 ongeveer 854 kWh per jaar voor verwarmen, bij SCOP 4,6 ongeveer 761 kWh en bij SCOP 5,2 ongeveer 673 kWh. Met 30 cent per kWh is dat 256, 228 en 202 euro. Tussen de zuinigste en de minst zuinige zit dus ongeveer 54 euro per unit per jaar; bij drie units ruim 150 euro.

Eén kanttekening: de SCOP is een rekenwaarde onder labelomstandigheden. Bij strenge vorst of een slecht afgestelde unit ligt het werkelijke rendement lager.

Wanneer werkt een airco als hoofdverwarming, en wanneer niet?

Het werkt als elke kamer die je warm wilt een binnenunit heeft, en als het warmteverlies van die kamer binnen het vermogen van de unit blijft. Dat laatste hangt vooral af van je isolatie.

Een ruwe indicatie voor een woonkamer met open keuken van 40 m², met de vuistregels voor warmteverlies van fabrikant Bosch. Bosch zegt zelf dat deze vuistregels te grof zijn en meestal een te hoog vermogen opleveren, dus gebruik ze alleen om de orde van grootte te zien.

Andere vuistregels geven voor oudere woningen de helft van wat Bosch noemt: 80 W per m² voor woningen van vóór 2000, wat voor dezelfde kamer 3,2 kW oplevert. Zo ver lopen de vuistregels uiteen. De ontwerpbelasting is ook niet het maximale vermogen van de unit: het nominale verwarmingsvermogen op het certificaat ligt vaak hoger (bij de Panasonic 4,0 kW), maar hoeveel een unit op een koude dag echt levert, staat niet altijd op het datablad. Een indicatie per kamer, met meer voorbeelden, staat in hoeveel kW airco heb je nodig. Wil je de airco echt als hoofdverwarming gebruiken, vraag dan een warmteverliesberekening per kamer.

Het werkt goed als:

• je huis goed geïsoleerd is (nieuwbouw, of later goed nageïsoleerd);
• woonkamer en keuken één ruimte zijn, zodat één unit een groot deel van je leefruimte verwarmt;
• je vooral in een paar kamers leeft en de rest koeler mag blijven;
• er buiten een plek is voor de buitenunit waar die binnen de geluidsregels blijft: 40 dB op de perceelgrens met de buren, overdag tot 45 dB als de unit een stille nachtstand heeft. Zie geluid en vergunning voor een buitenunit.

Het werkt slecht als:

• je huis matig of slecht geïsoleerd is: de unit haalt het op koude dagen niet;
• je veel losse, kleine kamers hebt die allemaal warm moeten zijn;
• je ook de badkamer en warm water zonder gas wilt verwarmen: dat doet een airco niet.

Wat kost verwarmen met een airco tegenover gas?

Per kWh warmte is een airco van klasse A++ of beter ongeveer 2,3 tot 2,8 keer zo goedkoop als een cv-ketel op gas, op papier en met de tarieven van het najaar van 2026.

Zo is er gerekend:

• Gas: het variabele leveringstarief plus energiebelasting volgens het CBS voor oktober 2026 (voorlopig), samen ongeveer 1,42 euro per m³, zonder de vaste kosten. Eén m³ gas bevat 9,77 kWh energie. Voor het rendement van de ketel rekenen we met 90 tot 96 procent; een onafhankelijk cijfer voor wat een ketel in de praktijk haalt, is er niet. Haalt jouw ketel minder, dan is gas per kWh warmte nog iets duurder.
• Stroom: 30 cent per kWh, een rond getal voor wat je in november 2026 inclusief belastingen betaalt. Actuele bronnen lopen van ongeveer 27 tot 33 cent. Reken met je eigen tarief: deel je stroomprijs door de SCOP.
• Met de prijzen waarmee Milieu Centraal op lange termijn rekent (1,37 euro per m³ gas en 21 cent per kWh stroom) wordt het verschil nog groter.

Eén airco, gerekend met de productfiche

De Qlima S 5232 (2,6 kW, SCOP 4,1) verbruikt volgens zijn productfiche 922 kWh per jaar om te verwarmen. Met 30 cent per kWh is dat ongeveer 277 euro. Daarvoor levert hij 922 × 4,1 = 3.780 kWh warmte. Om dezelfde warmte met je cv-ketel te maken, heb je 403 tot 430 m³ gas nodig, en dat kost 572 tot 610 euro. Het verschil is ongeveer 295 tot 335 euro per jaar.

Dat geldt alleen als de unit een heel stookseizoen zoveel warmte levert als het label aanneemt. Hoeveel jouw unit werkelijk draait, hangt af van je huis en je gewoontes; in het TNO-onderzoek stond de airco in de woonkamer gemiddeld zo’n 6 uur per dag aan, op 118 dagen.

Rekenen met je eigen gasverbruik

Makkelijker is het om te rekenen vanaf het gas dat de airco van je ketel overneemt. Dit kost en scheelt het bij een airco van klasse A++ (SCOP 4,6):

Ter vergelijking: een gemiddeld Nederlands huishouden verbruikt 1.040 m³ gas per jaar, inclusief warm water en eventueel koken. Zolang de ketel je warme water maakt, neemt een airco dus nooit al je gas over.

Neemt een multi-split met drie binnenunits 600 m³ per jaar over, dan is een aanschaf van 4.000 tot 6.000 euro op papier in ongeveer 8 tot 12 jaar terugverdiend. Een split-airco gaat 12 tot 15 jaar mee. Een kanttekening: de SCOP-waarden in de tabel hierboven zijn van single-splits. Vraag bij een multi-split de SCOP van precies jouw combinatie van binnen- en buitenunits. Meer over het stroomverbruik bij koelen en verwarmen staat in hoeveel stroom verbruikt een airco.

De vaste kosten van gas blijven. Zolang je een gasaansluiting hebt, betaal je het transporttarief en het vaste leveringstarief, gemiddeld 268,37 en 93,13 euro per jaar volgens het CBS (oktober 2026). Die 361,50 euro vervalt pas als je helemaal van het gas af gaat, en daarvoor heb je ook een andere oplossing voor warm water en koken nodig.

Zonnepanelen helpen in de winter weinig. Verwarmen gebeurt vooral van november tot en met februari. In die maanden leveren zonnepanelen 2 tot 5 procent van hun jaaropbrengst per maand, en de airco verwarmt vooral ‘s avonds. Koelen past veel beter bij zonnestroom; zie airco op zonnestroom.

Rekenvoorbeeld: drie airco’s of een hybride warmtepomp?

Na subsidie kosten een multi-split met drie binnenunits en een hybride warmtepomp ongeveer evenveel. Het verschil zit in wat ze verwarmen: de airco’s drie kamers, de hybride het hele huis via je radiatoren.

Neem een tussenwoning met beneden een woonkamer met open keuken en boven drie slaapkamers en een badkamer. Variant A: een multi-split met units in de woonkamer en in twee slaapkamers. Variant B: een hybride warmtepomp van 4 kW naast de cv-ketel.

Per kWh warmte ontlopen ze elkaar weinig: Milieu Centraal noemt het rendement van een airco met A++ of beter vergelijkbaar met dat van een lucht/water-warmtepomp. De keuze draait dus om twee vragen. Wil je in de zomer koelen? Dan wint de airco. Wil je het hele huis, inclusief badkamer en alle slaapkamers, minder op gas laten draaien en subsidie krijgen? Dan wint de hybride. De bedragen voor 2027 zijn nog voorlopig; wie in 2026 koopt en in 2027 laat installeren, kan via de overgangsregeling het bedrag van 2026 krijgen. Zie ISDE-subsidie, voor alle kosten per type wat een airco of warmtepomp kost, en voor de keuze tussen de twee soorten lucht/water, hybride of all-electric.

Wanneer meerdere kamers op één buitenunit beter zijn dan losse splits, lees je in multi-split of losse splits.

Slaapkamers, badkamer en warm water: wat je nog nodig hebt

Een airco verwarmt alleen de lucht in de kamer waar hij hangt. Voor elke andere kamer, voor de badkamer en voor warm water heb je iets anders nodig.

• Slaapkamers. Elke slaapkamer die je warm wilt hebben, krijgt een eigen binnenunit. In het TNO-onderzoek verwarmt 40 procent de hoofdslaapkamer met de airco, tegen 64 procent de woonkamer. Een multi-split kan meerdere binnenunits op één buitenunit aansluiten.
• Badkamer. Hangt daar geen unit, dan blijft de badkamer op de radiator van de cv-ketel of een andere warmtebron aangewezen.
• Warm water. Een airco maakt geen warm water. Dat blijft van de cv-ketel komen. Wil je helemaal van het gas af, dan heb je een andere oplossing nodig, zoals een all-electric lucht/water-warmtepomp met een boilervat (ongeveer 80 liter bij 2 personen, 150 bij 4 en 220 bij 6). Zie hybride of all-electric.

Combineren: airco naast de cv of naast een hybride

Voor de meeste huizen is de airco een aanvulling, geen vervanging. Zo gebruiken de meeste mensen hem nu ook: ‘s avonds in de woonkamer, met de cv-ketel voor de rest.

Airco naast de cv-ketel. Dit is de goedkoopste route als je toch wilt koelen. De airco verwarmt de woonkamer per kWh warmte voor minder dan de helft van wat gas kost, en de ketel doet de andere kamers en het warme water. Let op je thermostaat: hangt die in de woonkamer, dan ziet hij de warmte van de airco en slaat de ketel minder vaak aan. De andere kamers worden dan kouder dan je gewend bent. Stel de airco en de thermostaat zo in dat ze elkaar niet tegenwerken, of vraag je installateur hoe dat bij jouw systeem kan.

Airco naast een hybride warmtepomp. De hybride verwarmt het hele huis via de radiatoren en bespaart 60 tot 70 procent van het gas voor verwarming; op de koudste dagen neemt de ketel het over. Wanneer dat gebeurt, hangt af van het merk en van de instellingen die de installateur per installatie kiest. De airco erbij is dan vooral voor de zomer. Het kabinet wil dat vanaf 2029 bij vervanging van de cv-ketel een slimme hybride warmtepomp de standaard wordt. Dat is nog geen wet (stand: november 2026) en de uitwerking volgt nog.

Vraag je installateur

• Wat is de SCOP en de energieklasse voor verwarmen van dit model, niet alleen die voor koelen?
• Wat is de ontwerpbelasting voor verwarmen, en past die bij het warmteverlies van de kamer?
• Bij een multi-split: mag ik de productfiche van precies deze combinatie zien?
• Waar komt de buitenunit, en wat is de geluidsberekening op de perceelgrens met het maximale geluidsvermogen (LwA-max) van de unit?
• Hoe stel ik de airco en mijn cv-thermostaat in zodat ze elkaar niet tegenwerken?

Krijg je op de eerste twee vragen geen getal, vraag dan het exacte model en zoek de fiche zelf op.

Veelgestelde vragen

Is verwarmen met een airco goedkoper dan met gas?

Per kWh warmte wel, op papier. Met de tarieven van het najaar van 2026 kost warmte uit een cv-ketel 15 tot 16 cent per kWh en uit een airco met SCOP 4,6 ongeveer 6,5 cent, bij een stroomprijs van 30 cent. Bij kou of een slecht afgestelde unit ligt het rendement van de airco lager dan op het label.

Krijg ik subsidie voor een airco om mee te verwarmen?

Nee. Een airco is een lucht/lucht-warmtepomp, en daarvoor geeft de ISDE geen subsidie. Een hybride of all-electric lucht/water-warmtepomp krijgt wel ISDE.

Welk energielabel moet een airco hebben om mee te verwarmen?

Milieu Centraal adviseert klasse A++ of beter voor verwarmen. Dat is een SCOP van 4,6 of hoger. Kijk naar de klasse voor verwarmen, niet naar die voor koelen: veel airco's hebben A++ voor koelen en A+ voor verwarmen.

Kan een airco ook warm water maken?

Nee. Een airco verwarmt alleen de lucht in de kamer waar de binnenunit hangt. Warm water voor douche en kraan blijft van de cv-ketel komen, of van een andere warmwatervoorziening.