Hoeveel dB mag een buitenunit maken? Regels en vergunning

Een buitenunit van een airco of warmtepomp mag op de erfgrens met de buren ten hoogste 40 dB veroorzaken. Heeft de unit een aparte stille stand die ‘s avonds en ‘s nachts aanstaat, dan mag hij overdag tot 45 dB maken. Een vaste minimale afstand tot de erfgrens bestaat niet: het geluid op de grens bepaalt of een plek mag. Een vergunning heb je voor een gewone unit tot 1 meter hoog meestal niet nodig, maar de geluidseis geldt altijd.

Zo zit het

• 40 dB op de perceelgrens (de erfgrens) met het perceel van een andere woning, beoordeeld op 1,5 meter hoogte.
• Tot 45 dB overdag (7.00 tot 19.00 uur), alleen als de unit een afzonderlijke instelling voor de avond en nacht heeft. Zonder die stand geldt de hele dag 40 dB.
• Appartementen op hetzelfde perceel: 40 dB bij het raam of de deur van de buren die open kan.
• Het getal dat telt is het maximale geluidsvermogen (LwA-max) van de buitenunit, niet het geluid op het energielabel.
• De eis geldt sinds 1 april 2021 en staat sinds 1 januari 2024 in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl).
• Vergunning: een unit van ten hoogste 1 meter hoog en 2 m² is meestal vergunningvrij. De geluidseis geldt ook dan.

Welke regel geldt bij jou?

Het korte antwoord: bijna altijd 40 dB. Wat verschilt, is de plek waar het geluid beoordeeld wordt.

De regels staan in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), dat sinds de Omgevingswet de oude bouwregels vervangt. “Perceelgrens” is de wettelijke term voor wat de meeste mensen de erfgrens noemen.

Twee dingen die je hier niet ziet. De eis noemt geen afstand in meters: een unit mag dicht bij de erfgrens staan als het geluid op de grens onder de 40 dB blijft. Hoe je zo’n plek vindt, staat in waar zet je de buitenunit. En je gemeente mag bij woningen geen strengere geluidsregels stellen: die staan uitputtend in het Bbl.

Woon je in een appartement, dan is de geluidsregel vaak niet je grootste hindernis. Voor een unit op de gevel, het balkon of het dak heb je meestal toestemming van de VvE of de verhuurder nodig. Dat staat in airco in een appartement of huurhuis.

Waarom je zowel 40 als 45 dB tegenkomt

Het korte antwoord: er is één norm, 40 dB. Heeft de unit een stille stand voor de avond en nacht, dan mag het geluid overdag 5 dB lager gerekend worden. Daardoor kan de unit overdag tot 45 dB maken.

De regel staat in de bepalingsmethode die bij de eis hoort. Heeft een installatie een afzonderlijke instelling voor de avond- en nachtperiode (19.00 tot 7.00 uur), dan wordt het geluid in de dagperiode (7.00 tot 19.00 uur) gecorrigeerd met 5 dB. De Rechtbank Amsterdam ging in september 2025 onder het Bbl nog van die correctie uit. Het is dus geen oude regel die met de Omgevingswet is verdwenen.

Reken mee: dezelfde unit, met en zonder stille stand

Een unit maakt overdag 44 dB op de erfgrens en ‘s nachts, in de stille stand, 39 dB.

• Met een stille stand voor avond en nacht: overdag telt 44 − 5 = 39 dB. ’s Nachts 39 dB. Beide onder de 40.
• Zonder zo’n stand: de unit maakt de hele dag 44 dB. Dat is meer dan 40.

Uitkomst: 39 dB overdag na de correctie: de unit voldoet, maar alleen met de stille stand. Zonder die stand telt 44 dB en voldoet hij niet.

De stille stand moet dus ‘s nachts echt het geluid onder de 40 dB brengen. Hij geeft geen vrijbrief voor meer geluid in het donker.

Veelgemaakte fout

“De norm voor een warmtepomp is 45 dB.” Dat klopt niet. Wie zo rekent, plaatst een unit die zonder stille stand de hele dag te luid is. Zeg liever: 40 dB, en overdag tot 45 dB als de unit ‘s avonds en ‘s nachts op een stillere stand draait.

Waar komt die 45 dan vandaan? Op drie plekken kom je hem tegen:

• Milieu Centraal noemt op de pagina over airco’s 45 dB op de perceelgrens: een vereenvoudiging van de regel.
• VvE Belang schrijft “45 dB overdag en 40 dB ‘s nachts”: ook een vereenvoudiging.
• Oudere rechtszaken over warmtepompen noemen 45 dB(A), maar die gingen over het Activiteitenbesluit, een andere regeling dan die voor woningen.

Let op bij de stille stand. De regel spreekt van een afzonderlijke instelling voor de avond- en nachtperiode. Een knop die je zelf af en toe indrukt, is iets anders dan een stand die elke avond om 19.00 uur vanzelf ingaat. Bij de Daikin Perfera bijvoorbeeld verlaagt de Silent-knop het geluid van de buitenunit met 3 dB(A). Vraag de installateur hoe de stand is ingesteld en of hij die in de geluidsberekening heeft meegenomen.

Tonaal geluid telt zwaarder. Een unit die bromt of fluit op één toon, krijgt in de beoordeling een toeslag van 0 tot 6 dB. Een unit die in decibels net voldoet, kan door zo’n toon toch te luid zijn.

Labelgeluid of LwA-max: welk getal telt?

Het korte antwoord: LwA-max, het maximale geluidsvermogen van de buitenunit bij vol vermogen. Dat getal krijg je van de leverancier. Het staat niet op het energielabel.

Op een datablad kun je drie geluidsgetallen tegenkomen, en ze zijn niet uitwisselbaar:

Hoe groot de verschillen in dit getal al zijn, zie je hieronder. Het zijn split-airco’s van ongeveer 2,5 tot 3,5 kW. Bij EPREL komt het getal van het energielabel. Eurovent is een Europees certificeringsprogramma: daar gaat het om hetzelfde soort getal, maar niet om het label zelf.

Bij de twaalf split-airco’s waarvan we dit getal vonden, op het energielabel of in het Eurovent-certificaat, liep het geluidsvermogen buiten van 60 tot 65 dB. Bij dezelfde Daikin-buitenunit als de Perfera noemt de fabrikant een geluiddruk van 46 tot 49 dB(A): een ander getal, geen stillere unit. Hoe je zo’n fiche leest, staat in SEER, SCOP en energielabel, en welke units stiller zijn in hoe stil is stil.

Wat het geluidsvermogen betekent op de erfgrens

De rekentool van de Rijksoverheid rekent het geluidsvermogen van de unit om naar geluid op de erfgrens. Hoe verder weg, hoe stiller: elke keer dat de afstand verdubbelt, scheelt het 6 dB.

Wat je uitrekent, is het geluid op de erfgrens. Je begint bij het maximale geluidsvermogen van de unit (LwA-max), trekt eraf wat de afstand scheelt, en trekt er dan nog 9 af voor een unit die vrij op de grond staat. Als rekenregel:

Staat de unit tegen een muur, dan trek je 6 af in plaats van 9. In een hoek 3. De muur weerkaatst het geluid, dus tegen een gevel of in een hoek is het op de grens luider.

Reken mee: een unit met een LwA-max van 60 dB

Stel dat de leverancier voor een buitenunit een LwA-max van 60 dB opgeeft. De unit staat vrij op de grond, 2 meter van de erfgrens: 60 − 20 × log(2) − 9 = 60 − 6 − 9 = 45 dB. Op 4 meter is het 39 dB, op 8 meter 33 dB.

Uitkomst: 45 dB op 2 meter: te veel voor 40 dB, wel genoeg voor overdag als een stille stand het geluid ‘s avonds en ‘s nachts op hooguit 40 dB houdt. Vrij op de grond blijft deze unit vanaf ongeveer 3,5 meter onder de 40 dB.

Dezelfde unit in alle drie de opstellingen, met de afstand vanaf welke hij binnen de grens blijft (afgerond):

Zo lees je de tabel:

• Het is een indicatie, geen berekening die bij de gemeente standhoudt. De rekentool van de overheid houdt een marge van 3 dB aan. Deze indicatie doet dat niet, en valt dus gunstiger uit dan de uitkomst van de rekentool.
• Een luidere unit. Heeft de unit 5 dB meer geluidsvermogen, dan komt er in de kolommen 2 m, 4 m en 8 m 5 dB bij, en worden de afstanden ongeveer 1,8 keer zo groot.
• Twee units naast elkaar. Zet je twee even luide units naast elkaar, dan wordt het samen 3 dB meer dan één unit.

Zelf rekenen met je eigen getallen kan in de geluidsindicatie voor de erfgrens. De volledige afstandstabel voor units van verschillende sterkte staat in waar zet je de buitenunit.

Vergunning: wanneer wel en wanneer niet

Het korte antwoord: voor een gewone buitenunit van een airco of warmtepomp meestal niet. Kleine units tot 1 meter hoog en met een oppervlakte van ten hoogste 2 m² zijn meestal vergunningvrij.

Die vrijstelling staat in het Bbl (artikel 2.29, onder r). Is de unit groter, dan valt hij onder het omgevingsplan van je gemeente, en dan bepaalt de gemeente of je een vergunning nodig hebt. Voor de leidingen kan het per gemeente verschillen, vooral als ze aan de voorkant of richting de straat lopen. Vraag het na bij je gemeente als de leidingen langs de voorgevel komen.

Twee misverstanden:

• Vergunningvrij betekent niet dat de geluidseis vervalt. Ook zonder vergunning moet de unit aan de 40 dB voldoen, vanaf het moment dat hij er staat.
• Een vergunning is iets anders dan toestemming. In een appartement of huurhuis heb je meestal toestemming van de VvE of de verhuurder nodig, ook als de gemeente niets vraagt.

Wie controleert het geluid?

Het korte antwoord: de installateur maakt vooraf met een rekentool aannemelijk dat de unit voldoet. De gemeente is het bevoegd gezag en handhaaft als het niet klopt.

Drie partijen, elk met een eigen rol:

• Een akoestisch deskundige meet het geluid ter plaatse, met de unit op het maximaal ingestelde vermogen. Dat is de officiële manier om het geluid te bepalen, maar vooraf gebeurt dat in de praktijk meestal niet.
• De installateur rekent het in de praktijk uit met de rekentool van de Rijksoverheid (een Excel-bestand voor vakmensen). Dat is ook genoeg om het aannemelijk te maken: in de zaak uit 2025 vond de rechter een theoretische berekening van de omgevingsdienst voldoende.
• De gemeente is het bevoegd gezag. De eis geldt op het moment van plaatsen; daarna geldt voor de installatie een zorgplicht. Maakt een unit te veel geluid, dan kan de gemeente handhaven.

Milieu Centraal meldt dat 95 procent van de eigenaren van een warmtepomp geen geluidsklachten heeft. Heb je zelf last van de unit van de buren, lees dan last van de buitenunit van de buren: daar staat hoe je van een gesprek tot een handhavingsverzoek komt.

Vraag je installateur

• Wat is de LwA-max van deze buitenunit, en waar staat dat getal?
• Heb je het geluid op de erfgrens uitgerekend met de rekentool van de Rijksoverheid, met de echte afstand en opstelling (vrij, tegen een muur of in een hoek)? Mag ik de uitkomst zien?
• Krijgt de unit een stille stand die elke avond om 19.00 uur vanzelf ingaat, en heb je daarmee gerekend?
• Zit er bij de buren een raam of deur dicht bij de erfgrens, en heb je daar rekening mee gehouden?
• Garandeer je dat de buitenunit aan de geluidseis voldoet?

Milieu Centraal raadt aan om die laatste garantie te vragen. Zet het antwoord op de offerte.

Sinds wanneer, en wat als je unit van vóór 2021 is?

Het korte antwoord: de eis geldt sinds 1 april 2021 voor elke unit die vanaf die datum wordt geplaatst. Een unit die eerder is geplaatst, hoefde bij het plaatsen niet aan deze eis te voldoen.

De datum staat in Staatsblad 2021, 12. Eerst was 1 januari 2021 aangekondigd, maar de ingang schoof drie maanden op om de bouw- en installatiesector meer tijd te geven. Daarom zie je in oudere stukken soms nog 1 januari 2021. De eis stond eerst in het Bouwbesluit 2012 en staat sinds 1 januari 2024 in het Bbl, met dezelfde 40 dB.

Vervang je een oude unit, kijk dan meteen of de plek nog klopt. Een unit die jaren in een hoek tegen de gevel hing, kan met een stillere unit of een plek verderop wel aan de eis voldoen, en met een vergelijkbare unit op dezelfde plek niet.

Veelgestelde vragen

Hoeveel dB mag een buitenunit maken?

Ten hoogste 40 dB op de erfgrens met het perceel van een andere woning, beoordeeld op 1,5 meter hoogte. Heeft de unit een aparte instelling voor de avond en nacht (19.00 tot 7.00 uur), dan mag het geluid overdag tot 45 dB zijn. Bij appartementen op hetzelfde perceel geldt 40 dB bij het te openen raam of de deur van de buren.

Is de norm nu 40 of 45 dB?

De norm is 40 dB. Heeft de unit een afzonderlijke stille stand voor de avond en nacht, dan wordt het geluid overdag met 5 dB gecorrigeerd. Daardoor mag de unit overdag tot 45 dB maken. Zonder zo'n stand geldt de hele dag 40 dB.

Heb ik een vergunning nodig voor een buitenunit?

Meestal niet. Een buitenunit van ten hoogste 1 meter hoog en 2 m² is meestal vergunningvrij. Een grotere unit valt onder het omgevingsplan van je gemeente. De geluidseis van 40 dB geldt ook als je geen vergunning nodig hebt.

Geldt de geluidseis ook voor een buitenunit van vóór 2021?

De eis geldt sinds 1 april 2021, op het moment dat een unit wordt geplaatst. Een unit die eerder is geplaatst, hoefde daar toen niet aan te voldoen. De gemeente kan in het uiterste geval wel eisen stellen aan een bestaande installatie, en een nieuwe unit die een oude vervangt, moet aan de eis voldoen.

Mag mijn gemeente strengere geluidsregels stellen voor een warmtepomp of airco?

Nee, niet bij woningen. De geluidsregels voor buitenunits bij woningen staan volledig in het Besluit bouwwerken leefomgeving. Gemeenten kunnen daar geen eigen eisen aan toevoegen.