Rekenhulp
Hoe hard klinkt jouw buitenunit bij de buren?
Vul in wat de leverancier opgeeft en waar de unit komt. Je ziet meteen hoeveel decibel er ongeveer bij de buren aankomt, en vanaf welke afstand de unit onder de 40 dB blijft.
Zelf rekenen kan ook
Deze rekenhulp rekent in je browser, maar dat lukt nu niet (JavaScript staat uit of laadt niet). Met pen en papier kom je ook uit: neem het maximale geluidsvermogen van de unit (LwA-max), trek er 20 × log(afstand in meters) van af, en daarna nog 9 als de unit vrij op de grond staat, 6 tegen een muur of 3 in een hoek. Blijft er hooguit 40 dB over, dan maakt de plek een kans.
Liever niet rekenen? In de tabel met vuistregels lees je de afstand af.
De uitkomst
Vul het geluidsvermogen en de afstand in. Dan zie je hier hoeveel decibel er ongeveer bij de buren aankomt.
Op de erfgrens, bij vol vermogen
Vanaf welke afstand past het?
Een dichte, zware tuinmuur op de erfgrens kan in de officiële beoordeling 5 dB schelen, maar alleen onder voorwaarden: ook bij ramen en deuren daarachter die open kunnen, mag het niet te luid zijn. Een gewone schutting laat te veel geluid door en telt meestal niet. Deze indicatie rekent die 5 dB daarom niet mee. Vraag de installateur of het bij jou geldt.
Hoe rekent deze hulp?
Je begint bij het maximale geluidsvermogen van de buitenunit, de LwA-max. Daar gaat af wat de afstand scheelt: hoe verder weg, hoe stiller. Daarna gaat er nog een vast getal af dat hangt van hoe de unit staat.
Elke keer dat de afstand verdubbelt, scheelt het 6 dB.
geluid op de grens = LwA-max − 20 × log(afstand in meters) − 9
De 9 geldt voor een unit die vrij op de grond of op een plat dak staat. Staat de unit tegen een muur, dan trek je 6 af. Staat hij in een hoek, tussen twee of meer muren, dan 3. Een muur weerkaatst het geluid, dus tegen een gevel of in een hoek komt er meer bij de buren aan. Dezelfde getallen gebruikt de rekentool van de overheid.
Die rekentool houdt standaard een marge van 3 dB aan, voor het verschil tussen een berekening vooraf en de unit zoals hij er echt komt te staan. Daarom laat deze hulp twee getallen zien: zonder marge en met marge. Zit de plek alleen zonder marge onder de grens, dan is het krap.
Reken mee: een unit met een LwA-max van 60 dB
De unit staat vrij op de grond, 2 meter van de erfgrens: 60 − 20 × log(2) − 9 = 60 − 6 − 9 = 45 dB. Met de marge van 3 dB wordt dat 48 dB. Op 4 meter is het 39 dB, op 8 meter 33 dB.
Uitkomst: 45 dB op 2 meter: te veel voor 40 dB. Vrij op de grond blijft deze unit vanaf ongeveer 3,5 meter onder de 40 dB, en met de marge vanaf 5 meter.
Welk getal vul je in?
Vul de LwA-max in: het maximale geluidsvermogen van de buitenunit bij vol vermogen. Dat getal krijg je van de leverancier of de installateur. Het is uitdrukkelijk niet het geluidsvermogen op het energielabel; dat geldt bij normale werking.
In brochures staat soms ook een geluiddruk, gemeten op een bepaalde afstand van de unit. Dat is een ander soort maat. Vul die hier niet in: het is een ander getal, geen stillere unit. Meer over de verschillende geluidsgetallen staat in hoeveel dB mag een buitenunit maken.
Wanneer mag het overdag 45 dB zijn?
De norm is 40 dB. Heeft de unit een afzonderlijke stille stand voor de avond en nacht (19.00 tot 7.00 uur), dan mag het geluid overdag 5 dB lager gerekend worden. Daardoor mag de unit overdag op vol vermogen tot 45 dB maken. In de stille stand moet hij dan wel onder de 40 dB blijven.
Zonder zo'n stand geldt de hele dag 40 dB. Kies je in de rekenhulp "ja", dan zie je daarom twee toetsen: overdag tegenover 45 dB en 's nachts tegenover 40 dB. Weet je het geluidsvermogen in de stille stand niet, dan zie je hoeveel stiller die stand minstens moet zijn.
Vuistregels: hoe ver van de erfgrens?
De afstand waarop een unit onder de 40 dB blijft, voor units van verschillende sterkte. Het eerste getal is zonder marge, het tweede met de marge van 3 dB die de rekentool aanhoudt. Ga voor de zekerheid uit van het tweede getal.
Schuif opzij voor meer kolommen
| LwA-max | Vrij | Tegen een muur | In een hoek |
|---|---|---|---|
| 50 dB | 1,1 tot 1,6 m | 1,6 tot 2,2 m | 2,2 tot 3,2 m |
| 53 dB | 1,6 tot 2,2 m | 2,2 tot 3,2 m | 3,2 tot 4,5 m |
| 56 dB | 2,2 tot 3,2 m | 3,2 tot 4,5 m | 4,5 tot 6,3 m |
| 59 dB | 3,2 tot 4,5 m | 4,5 tot 6,3 m | 6,3 tot 8,9 m |
| 62 dB | 4,5 tot 6,3 m | 6,3 tot 8,9 m | 8,9 tot 13 m |
| 65 dB | 6,3 tot 8,9 m | 8,9 tot 13 m | 13 tot 18 m |
Elke rij is 3 dB luider dan de vorige. Een rij lager zakken is hetzelfde als de marge meenemen, of als een tweede, even luide unit naast de eerste zetten: twee even luide units samen geven 3 dB meer. Hoe je met deze afstanden een plek kiest, staat in waar zet je de buitenunit.
Wat deze indicatie niet meeneemt
- Brommen of fluiten. Een unit die op één toon bromt of fluit, krijgt in de beoordeling een toeslag van 0 tot 6 dB. Dat getal hoort bij de unit en vraag je op bij de leverancier.
- Een tuinmuur of schutting. Een dichte, zware muur op de erfgrens kan 5 dB schelen, maar alleen onder voorwaarden; een gewone schutting laat te veel geluid door. Deze hulp rekent de muur niet mee.
- De hoogte. Het geluid telt op 1,5 meter hoogte op de erfgrens. Hangt de unit hoog, bijvoorbeeld op een dak, dan is de schuine afstand naar dat punt iets groter dan de afstand over de grond. Met de afstand over de grond reken je dan iets te streng.
- Appartementen. Daar telt het geluid bij een raam of deur van de buren die open kan. Kies dan "in hetzelfde gebouw" en meet de afstand tot dat raam of die deur. Hangt de unit aan de gevel, kies dan minstens "tegen een muur"; op een balkon met zijwanden "in een hoek". De rekentool van de overheid kan ook rekening houden met de gevel waarin het raam van de buren zit; deze hulp doet dat niet. Toestemming van de VvE of verhuurder is een aparte vraag: zie airco in een appartement of huurhuis.
De gemeente is het bevoegd gezag en handhaaft als een unit te veel geluid maakt. Bij woningen staan de geluidsregels volledig in het Besluit bouwwerken leefomgeving: je gemeente kan er geen strengere eisen aan toevoegen.
Lees er meer over
- Plaatsen en geluid
Hoeveel dB mag een buitenunit maken? Regels en vergunning
40 dB op de erfgrens, overdag tot 45 dB met een stille nachtstand. Welk geluidsgetal telt, wie controleert en wanneer je een vergunning nodig hebt.
- Plaatsen en geluid
Waar zet je de buitenunit? Vijf plekken vergeleken
Vrij in de tuin, tegen de gevel, in een hoek, op het dak of aan een beugel: wat elke plek doet met het geluid bij de buren, plus een afstandstabel.
- Plaatsen en geluid
Airco in een appartement of huurhuis: welke opties heb je?
Mobiel, monoblock of split: wanneer je toestemming van de VvE of verhuurder nodig hebt, welke geluidsregel geldt en in welke volgorde je het regelt.
- Plaatsen en geluid
Geluidsoverlast van de warmtepomp van de buren: wat doe je?
Van gesprek tot handhavingsverzoek: de 40 dB-norm, wat een stille stand of andere plek oplevert, en de termijnen en dwangsom bij de gemeente.
- Kopen en laten installeren
Offerte airco of warmtepomp vergelijken: waar let je op?
Een voorbeeldofferte regel voor regel, een tabel met rode vlaggen en hoe je in een paar minuten controleert of je installateur gecertificeerd is.