Geluidsoverlast van de warmtepomp van de buren: wat doe je?
Van gesprek tot handhavingsverzoek: de 40 dB-norm, wat een stille stand of andere plek oplevert, en de termijnen en dwangsom bij de gemeente.
Heb je last van de buitenunit van de warmtepomp of airco van je buren, begin dan met een gesprek. Meestal valt er iets te winnen met een stille stand die ‘s avonds vanzelf ingaat, een plek uit de hoek of verder van de erfgrens, of een kap. Helpt dat niet, leg dan vast wat je hoort en probeer buurtbemiddeling. Pas als laatste stap vraag je de gemeente om te handhaven. De maat is 40 dB op de erfgrens, overdag tot 45 dB als de unit een stille stand voor de avond en nacht heeft.
Zo pak je het aan
- Praat met je buren. Vraag naar de stille stand, de plek en een kap of dempers. Neem dit artikel mee als je wilt laten zien wat de regel is.
- Leg vast wat je hoort. Noteer wanneer, hoe lang en wat voor geluid. Vraag de buren wanneer de unit is geplaatst en of de installateur het geluid heeft uitgerekend.
- Probeer buurtbemiddeling. In veel gemeenten zijn er getrainde vrijwilligers die het gesprek begeleiden. Huur je, of woon je in een appartement, dan schakel je de verhuurder of de VvE in.
- Dien een handhavingsverzoek in bij de gemeente. Schriftelijk, concreet en over deze ene unit. De gemeente hoort in de regel binnen acht weken te beslissen.
- Ben je het niet eens met het besluit? Dan kun je binnen zes weken bezwaar maken. Laat je bij twijfel adviseren door het Juridisch Loket of je rechtsbijstandverzekeraar.
Dit artikel legt de route en de regels uit. Het is geen juridisch advies voor jouw situatie.
Hoeveel geluid mag de unit van de buren maken?
Het korte antwoord: 40 dB op de erfgrens met jouw perceel, gemeten op 1,5 meter hoogte. Overdag mag de unit tot 45 dB maken, maar alleen als hij een aparte stille stand heeft voor de avond en nacht. Dat geldt voor units die vanaf 1 april 2021 zijn geplaatst.
De regel staat in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Hij geldt voor elke buiten opgestelde installatie die warmte of koude maakt: een warmtepomp en een airco vallen er allebei onder. Hoe de 40 en de 45 dB zich tot elkaar verhouden, en welk geluidsgetal van de unit telt, staat uitgebreid in hoeveel dB mag een buitenunit maken.
Welke regel voor de unit van jouw buren geldt, hangt vooral af van wanneer hij er kwam:
| De unit van je buren | Wat geldt |
|---|---|
| Is geplaatst op of na 1 april 2021 | Ten hoogste 40 dB op de erfgrens (Bbl art. 4.107 lid 2). Overdag tot 45 dB als de unit een aparte stille stand heeft voor de avond en nacht. De eis geldt bij het plaatsen, daarna hebben de buren een zorgplicht voor goed onderhoud en gebruik. |
| Is geplaatst vóór 1 april 2021 | De 40 dB-eis gold niet toen de unit werd geplaatst. Volgens het ministerie kan de gemeente in het uiterste geval wel eisen stellen aan een bestaande installatie. |
| Is een nieuwe unit die een oude vervangt | Volgens de uitleg van IPLO, het Informatiepunt Leefomgeving van de overheid, telt vervangen als verbouw. Dan geldt voor de nieuwe unit dezelfde 40 dB. Geen officiële bron noemt het vervangen van een buitenunit met zoveel woorden; vraag het bij twijfel na bij de gemeente. |
| Staat bij een appartement op hetzelfde perceel | 40 dB bij een raam of deur die open kan, van een ruimte van jou die niet gemeenschappelijk is, zoals je woonkamer of slaapkamer (Bbl art. 4.108 lid 3). |
| Hoort bij een bedrijf, niet bij een woning | Dan kan het omgevingsplan van de gemeente eigen geluidsregels stellen. Bij woningen mag de gemeente dat niet: daar staan de regels volledig in het Bbl. |
Een toon telt zwaarder. Bromt of fluit de unit op één toon, dan krijgt het geluid bij de beoordeling een toeslag van 0 tot 6 dB. Een unit die in decibels net voldoet, kan door zo’n toon toch te luid zijn. Let daar dus op als je het geluid beschrijft.
Eerst praten: wat kun je de buren vragen?
Het korte antwoord: vraag om drie dingen: een stille stand die elke avond vanzelf ingaat, een plek die verder van de erfgrens of uit een hoek ligt, en een kap of dempers. De eerste kost niets, de andere twee kosten geld en werk van een installateur.
Veel eigenaren weten niet hoe hun unit is ingesteld, of dat de plek veel uitmaakt. Een rustig gesprek met concrete vragen werkt beter dan een klacht over “herrie”. Dit kun je vragen:
| Wat de buren kunnen doen | Wat het oplevert | Wat het kost |
|---|---|---|
| De stille stand laten instellen, zodat die elke avond om 19.00 uur vanzelf ingaat | Bij de Daikin Perfera bijvoorbeeld 3 dB(A) minder buiten. Hoeveel het scheelt, verschilt per merk en model. | Niets, het is een instelling. Soms moet de installateur het doen. |
| De buitenunit schoonmaken | Een schone buitenunit maakt volgens Milieu Centraal minder geluid. Een getal noemt Milieu Centraal niet. | Weinig, het is onderhoud. |
| Een trillingdempende ondergrond of een stevige beugel | Milieu Centraal raadt dit aan tegen trillingen. Een getal voor het effect vonden we niet. | Vraag een prijs aan de installateur. |
| De unit uit een hoek halen of verder van de erfgrens zetten | Elke keer dat de afstand verdubbelt, scheelt het 6 dB. Uit een hoek naar een vrije plek scheelt 6 dB (zie het rekenvoorbeeld hieronder). | Werk voor een installateur. Bij een split-unit moet een gecertificeerd bedrijf het koelcircuit opnieuw aansluiten. Twee installateurs rekenen 75 tot 85 euro per meter koelleiding boven de eerste 3 meter. |
| Een geluidskap of geluiddempende kast | In 2020 noemde de branche voor kappen en stillere units ongeveer 300 tot 350 euro per dB minder, exclusief btw. Voor 5 dB is dat ruwweg 1.500 tot 1.750 euro. | Een ordegrootte uit 2020, geen actuele prijs. Een kast moet volgens Milieu Centraal 20 cm van de schutting staan, zodat er lucht bij kan. |
| Een scherm of muur tussen de unit en jouw tuin | Een gewone schutting laat volgens Milieu Centraal te veel geluid door. Een dichte, zware muur kan wel helpen. Ziet de ontvanger de unit niet meer, dan rekent de rekentool van de overheid 5 dB afscherming. | Hangt af van wat er gebouwd moet worden. |
Rekenvoorbeeld: wat de plek uitmaakt
Stel: de unit van je buren heeft een maximaal geluidsvermogen (LwA-max) van 60 dB en staat op 4 meter van jouw erfgrens. Dat getal is een voorbeeld. Ter vergelijking: de split-airco’s die we bekeken, hebben op hun energielabel of certificaat een geluidsvermogen buiten van 60 tot 65 dB; de LwA-max is een ander getal, dat de buren bij hun installateur of leverancier opvragen. De rekenregel achter de rekentool van de overheid geeft dan:
| Waar de unit staat | Geluid op jouw erfgrens | Voldoet ‘s nachts (40 dB)? |
|---|---|---|
| In een hoek (tegen de gevel en een muur), 4 m | 45 dB |
Nee |
| Zelfde hoek, met een stille stand van 3 dB minder | 42 dB |
Nee |
| Tegen de gevel, maar niet in de hoek, 4 m | 42 dB |
Nee |
| Vrij op de grond, 4 m | 39 dB |
Net, maar met de marge van de rekentool (42 dB) niet |
| Vrij op de grond, 8 m | 33 dB |
Ja, ook met de marge van de rekentool (36 dB) |
In dit voorbeeld helpt de stille knop alleen niet genoeg. Een vrije plek helpt meer: op 4 meter haalt de unit de 40 dB in deze indicatie net, maar niet meer als je de marge van 3 dB meetelt die de officiële rekentool aanhoudt. Op 8 meter lukt het ook met die marge. Het blijft een indicatie, geen berekening die bij de gemeente standhoudt. Hoe je de plek van een unit kiest, staat in waar zet je de buitenunit.
Overdag mag de unit in de hoek met 45 dB in deze indicatie wel, mits hij een aparte stille stand voor de avond en nacht heeft. Maar die stand moet ‘s nachts het geluid dan echt onder de 40 dB brengen. Een unit die overdag op 45 dB zit en ‘s nachts op 42 dB, voldoet niet.
Vastleggen wat je hoort
Het korte antwoord: houd een paar weken bij wanneer je het geluid hoort, hoe lang en wat voor geluid het is. Vraag de buren daarnaast naar het merk en type, de datum van plaatsing en de geluidsberekening van de installateur.
Een logboek helpt in het gesprek, bij de bemiddelaar en bij de gemeente. Het maakt van “die unit is altijd te hard” een concrete klacht. Noteer per keer:
- de datum en de tijd, en of het overdag (7.00 tot 19.00 uur) of ‘s avonds en ‘s nachts was;
- hoe lang het duurde;
- waar je het hoort: in de tuin, in de slaapkamer met het raam open, of binnen met het raam dicht;
- wat voor geluid: zoemen, brommen of fluiten op één toon, of trillen;
- het weer en de buitentemperatuur.
Vraag de buren ook om drie gegevens. Wanneer de unit is geplaatst, want daarvan hangt af of de 40 dB-eis geldt. Welk merk en type het is, zodat je het maximale geluidsvermogen (LwA-max) kunt opvragen. En of de installateur het geluid op de erfgrens heeft uitgerekend met de rekentool van de Rijksoverheid. Die berekening laat zien met welke afstand, opstelling en stille stand er gerekend is.
Meten met een app op je telefoon geeft je een indruk, maar is geen officiële meting. De officiële manier om het geluid te bepalen is een meting ter plaatse door een akoestisch deskundige, met de unit op het hoogste vermogen. In de praktijk is een berekening vaak genoeg: de Rechtbank Amsterdam vond in september 2025 een theoretische berekening door de omgevingsdienst voldoende om aannemelijk te maken dat warmtepompen aan de norm voldeden.
Buurtbemiddeling
Het korte antwoord: als het gesprek vastloopt, kan een bemiddelaar helpen. In veel gemeenten zijn dat getrainde, onafhankelijke vrijwilligers. Het is vrijwillig, dus het werkt alleen als jullie allebei meedoen.
De Rijksoverheid zet de stappen bij burenoverlast zo op een rij: eerst samen afspraken maken. Huur je, dan schakel je de verhuurder in, en in een koopappartement de VvE. Blijft de overlast, dan kun je het melden bij de gemeente of een buurtbemiddelaar inschakelen.
Buurtbemiddeling is vaak gratis en loopt via de gemeente of het sociaal wijkteam. Het aanbod verschilt per gemeente, dus vraag bij jouw gemeente na of het er is, wat het kost en hoe je je aanmeldt. Een bemiddelaar neemt geen besluit over wie gelijk heeft. Hij helpt jullie afspraken te maken, bijvoorbeeld over de stille stand of over een andere plek.
Een handhavingsverzoek bij de gemeente
Het korte antwoord: de gemeente is het bevoegd gezag voor het geluid van buitenunits bij woningen. Je vraagt haar schriftelijk om op te treden tegen een unit die volgens jou boven de norm uitkomt. De gemeente hoort in de regel binnen acht weken te beslissen. Doet ze dat niet, dan kun je haar in gebreke stellen en gaat er een dwangsom lopen.
Een handhavingsverzoek is een formele stap. Het kan de verhouding met je buren onder druk zetten, en het levert alleen iets op als de unit echt boven de norm uitkomt. Blijft de unit binnen de 40 dB, dan heeft de gemeente in de regel geen grond om op te treden.
Wat erin moet
Een verzoek telt alleen als officiële aanvraag als het concreet is en komt van iemand die rechtstreeks geraakt wordt, een belanghebbende. Volgens de hoogste bestuursrechter, de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, telt een verzoek dat niet vraagt om op te treden tegen een concrete overtreding, maar bijvoorbeeld alleen om “eens te komen controleren”, niet als aanvraag. Dan gaan ook de beslistermijn en de dwangsom niet lopen. Zet er daarom in:
- je naam, adres en de datum;
- om welke unit het gaat: het adres van de buren en waar de unit staat;
- welke regel volgens jou wordt overschreden: artikel 4.107 lid 2 Bbl (40 dB op de perceelgrens), of artikel 4.108 lid 3 bij een appartement;
- waarom je dat denkt: je logboek, de afstand en opstelling van de unit, eventueel de geluidsgegevens die je van de buren kreeg;
- waarom het jou raakt: bijvoorbeeld dat de unit naast je tuin of slaapkamer staat;
- wat je vraagt: dat de gemeente handhavend optreedt tegen deze unit.
Verstuur het verzoek zo dat je kunt aantonen wanneer de gemeente het ontving, en bewaar dat bewijs. Of jij in jouw situatie belanghebbende bent, laat je bij twijfel nagaan door het Juridisch Loket.
De termijnen, en wat een te laat besluit oplevert
Voor een handhavingsverzoek staat in de wet geen eigen beslistermijn. In de regel geldt de algemene termijn uit de Algemene wet bestuursrecht (Awb): die is verstreken als de gemeente na acht weken nog niet heeft beslist en ook geen uitstel heeft gemeld. Die termijn staat stil als de gemeente je vraagt om je verzoek aan te vullen, tot je dat gedaan hebt, en ook zolang de vertraging verder aan jou ligt.
| Moment | Wat er gebeurt |
|---|---|
| Dag 0 | De gemeente ontvangt je verzoek. |
| Na 8 weken | In de regel is de termijn om te beslissen verstreken, tenzij de gemeente uitstel heeft gemeld of op aanvulling wacht. |
| Daarna | Je stelt de gemeente schriftelijk in gebreke: een brief waarin je zegt dat ze te laat is. |
| 2 weken na ontvangst van die brief | De dwangsom gaat lopen. |
| Dag 1 tot 14 | 23 euro per dag: 322 euro |
| Dag 15 tot 28 | 35 euro per dag: 490 euro |
| Dag 29 tot 42 | 45 euro per dag: 630 euro |
| Na 42 dagen | Het maximum is bereikt: 1.442 euro samen. |
De dwangsom gaat naar jou als aanvrager. De gemeente stelt het bedrag binnen twee weken na de laatste dag vast. Als alles direct gebeurt, loopt de dwangsom op zijn vroegst vanaf ongeveer week 10 na je verzoek en is het maximum op zijn vroegst rond week 16 bereikt. Er is geen dwangsom als je de gemeente pas onredelijk laat in gebreke stelt, als je geen belanghebbende bent, of als je verzoek duidelijk ongegrond is. Je kunt ook in beroep gaan tegen het uitblijven van een besluit; dat zet de dwangsom niet stop.
De dwangsom is een stok achter de deur om een besluit te krijgen. Hij zegt niets over de uitkomst.
Als de gemeente beslist
De gemeente kan de unit laten meten of doorrekenen. Blijkt hij boven de norm uit te komen, dan kan ze de buren verplichten iets te doen. Blijkt hij binnen de norm te blijven, dan wijst ze je verzoek af. Ben je het niet eens met het besluit, dan kun je binnen zes weken bezwaar maken bij de gemeente. Onderaan het besluit staat hoe en bij wie. In je bezwaarschrift zet je je naam en adres, de datum, om welk besluit het gaat, waarom je het er niet mee eens bent, en je handtekening.
Stond de unit er al vóór 1 april 2021, dan is de 40 dB-eis bij het plaatsen niet van toepassing geweest. De gemeente kan dan alleen in het uiterste geval eisen stellen aan de bestaande installatie. Reken er in dat geval niet op dat een handhavingsverzoek snel iets oplevert.
En de rechter?
Het korte antwoord: naast de route via de gemeente kun je een conflict met je buren voorleggen aan de civiele rechter. Dat kost griffierecht. Het is de laatste stap die de Rijksoverheid noemt, als melden en bemiddelen niet helpen.
Voor deze stap, en eigenlijk al bij het handhavingsverzoek, loont het om advies te vragen. Op de website van het Juridisch Loket staan uitleg en voorbeeldbrieven. Bellen kan gratis via 0800-8020. Persoonlijk advies is gratis als je inkomen en vermogen onder een bepaalde grens liggen. Heb je een rechtsbijstandverzekering, vraag dan daar wat ze voor je kunnen doen.
Heb jij de unit, en klaagt de buur?
Dan gelden dezelfde getallen, van de andere kant bekeken. Vraag je installateur naar de geluidsberekening die bij de plaatsing hoort en naar de stille stand: gaat die elke avond om 19.00 uur vanzelf in, of moet je zelf een knop indrukken? Kijk of de unit in een hoek of vlak bij de erfgrens staat, en maak hem schoon. Wie een nieuwe unit koopt, kan het geluid beter vooraf goed regelen: wat je de installateur vraagt, staat in hoeveel dB mag een buitenunit maken, en welke units stiller zijn in hoe stil is stil.
Veelgestelde vragen
Hoeveel geluid mag de warmtepomp of airco van de buren maken?
Een buitenunit die vanaf 1 april 2021 is geplaatst, mag op de erfgrens met jouw perceel ten hoogste 40 dB veroorzaken, beoordeeld op 1,5 meter hoogte. Heeft de unit een aparte stille stand voor de avond en nacht, dan mag hij overdag (7.00 tot 19.00 uur) tot 45 dB maken. Bij appartementen op hetzelfde perceel geldt 40 dB bij een raam of deur van de buren die open kan.
Wat kan ik doen tegen het geluid van de buitenunit van de buren?
Begin met een gesprek: vraag of de stille stand elke avond vanzelf ingaat, of de unit uit een hoek of verder van de erfgrens kan, en of er een kap of trillingsdempers op kunnen. Helpt dat niet, leg dan vast wat je hoort, probeer buurtbemiddeling en dien als laatste stap een schriftelijk handhavingsverzoek in bij de gemeente.
Hoe lang heeft de gemeente om op een handhavingsverzoek te beslissen?
Een handhavingsverzoek heeft geen eigen termijn in de wet. In de regel geldt acht weken, de algemene termijn uit de Algemene wet bestuursrecht. Beslist de gemeente niet op tijd, dan kun je haar schriftelijk in gebreke stellen. Twee weken nadat de gemeente die brief heeft ontvangen, gaat een dwangsom lopen van samen hooguit 1.442 euro.
Geldt de geluidsnorm ook voor een warmtepomp die er al voor 2021 stond?
Nee. De eis geldt sinds 1 april 2021 bij het plaatsen van een unit. Voor een oudere unit kan de gemeente in het uiterste geval wel eisen stellen. Vervangen de buren de oude unit door een nieuwe, dan moet de nieuwe unit volgens de uitleg van IPLO wel aan de 40 dB voldoen.