SEER, SCOP en energielabel: zo lees je het airco-datablad

De SEER zegt hoe zuinig een airco koelt, de SCOP hoe zuinig hij verwarmt, allebei gerekend over een heel seizoen. Hoe hoger het getal, hoe zuiniger. Op het label staan daarom twee energieklassen: één voor koelen en één voor verwarmen. Wil je met de airco ook verwarmen, kijk dan naar de SCOP voor het gemiddelde seizoen: vanaf 4,6 is dat klasse A++, vanaf 5,1 klasse A+++.

Zo zit het

• SEER (seizoensrendement bij koelen): hoeveel kWh koeling de airco over een koelseizoen uit 1 kWh stroom haalt. Klasse A+++ begint bij 8,5.
• SCOP (seizoensrendement bij verwarmen): hetzelfde voor warmte, over een stookseizoen. Klasse A+++ begint bij 5,1.
• “A++” in een advertentie is vaak de klasse voor koelen. De klasse voor verwarmen ligt bij veel modellen een stap lager.
• Klimaatzone: vergelijk op het gemiddelde seizoen. Alleen dat seizoen staat verplicht op elk label.
• Geluid: het label geeft het geluidsvermogen bij standaardwerking. Dat is niet wat je op de laagste stand hoort, en ook niet het getal waarmee het geluid bij de buren wordt berekend.
• Niet op de fiche: de hoeveelheid koudemiddel, het geluid per ventilatorstand en de LwA-max van de buitenunit. Die vraag je aan de fabrikant of de installateur.

Wat betekenen SEER en SCOP?

Het korte antwoord: het zijn rendementen. Een SCOP van 4,1 betekent dat de airco gemiddeld over een stookseizoen van 1 kWh stroom 4,1 kWh warmte maakt. De SEER is hetzelfde voor koelen.

SEER staat voor seasonal energy efficiency ratio, SCOP voor seasonal coefficient of performance. De Europese verordening voor het energielabel van airco’s (626/2011) omschrijft de SEER als de koelvraag van een heel koelseizoen, gedeeld door de stroom die de airco daarvoor verbruikt. De SCOP is dezelfde deling voor verwarmen, over een stookseizoen.

Het woord “seizoen” doet ertoe. De verordening rekent met een verdeling van buitentemperaturen over het hele seizoen, en niet met één meting op een zachte dag. Hoeveel het uitmaakt welk seizoen je neemt, zie je verderop bij de klimaatzones.

Een mobiele airco heeft geen SEER maar een EER, met een eigen schaal. Daarover meer bij de energieklassen.

Wat staat er op een productfiche, en wat betekent elke regel?

Het korte antwoord: de fiche heeft drie blokken: algemeen (typen, geluid, koudemiddel), koelen en verwarmen. Voor de meeste kopers tellen vier regels: de SCOP met de klasse voor verwarmen, de SEER, de ontwerpbelasting en het koudemiddel.

Hieronder staat de complete productfiche van de Qlima S 5232, een gewone split-airco uit de 3,5 kW-klasse, zoals die in EPREL staat, het Europese register voor energielabels (registratienummer 544419). Het merk staat er als voorbeeld, niet als aanbeveling.

Drie dingen vallen op:

• Twee klassen. Deze airco heeft A++ voor koelen en A+ voor verwarmen. Wie alleen “A++” ziet staan, ziet de klasse voor koelen.
• De 3,5 kW geldt voor koelen. De unit koelt met een ontwerpbelasting van 3,5 kW, maar het label rekent bij verwarmen met 2,7 kW. Hoe je die getallen gebruikt om de maat te kiezen, staat in hoeveel kW airco heb je nodig.
• “Geluidsniveau” is een geluidsvermogen. De Nederlandse fiche noemt het geluidsniveau, de verordening spreekt van geluidsvermogen. Dat verschil komt verderop terug.

Dezelfde regels bij een zuiniger model

Leg je de Qlima naast een zuiniger model uit dezelfde klasse, de Bosch CL6000iP-set 35 WF (EPREL 2742926), dan zie je waar de verschillen zitten:

De Bosch is zuiniger bij koelen en bij verwarmen, maar zijn buitenunit heeft op het label 3 dB meer geluidsvermogen. En het lagere jaarverbruik voor verwarmen komt niet alleen door de hogere SCOP: het label laat de Bosch ook met minder warmte rekenen (2,5 tegenover 2,7 kW). Hoe je dat eerlijk vergelijkt, staat in de volgende sectie. Dertien modellen naast elkaar vind je in welke airco kopen.

Hoe komt het jaarverbruik op het label tot stand?

Het korte antwoord: het is de ontwerpbelasting, maal een vast aantal uren, gedeeld door het rendement. De uren staan in de verordening: 350 uur voor koelen en 1.400 uur voor verwarmen in het gemiddelde seizoen.

Bij de Qlima klopt dat precies: 3,5 × 350 / 7,0 = 175 kWh en 2,7 × 1.400 / 4,1 = 922 kWh. Je kunt er ook uit aflezen hoeveel warmte het label aanneemt: 2,7 kW × 1.400 uur = 3.780 kWh warmte per seizoen.

Wat dat voor jou betekent:

• Het label rekent alsof de airco een heel seizoen zo draait. Jouw verbruik hangt af van hoe vaak hij aan staat. Voor koelen rekent Milieu Centraal met gemiddeld 80 kWh per jaar voor een single-split, minder dan de 175 kWh op deze fiche. De fiche zegt het zelf ook: het werkelijke verbruik hangt af van het gebruik en de plek. Meer daarover in hoeveel stroom verbruikt een airco.
• Een lager jaarverbruik is niet altijd een zuiniger airco. Het kan ook komen doordat het label met een lagere ontwerpbelasting rekent. Vergelijk het rendement daarom op de SEER en de SCOP, en houd de ontwerpbelasting gelijk.

Reken mee: wat scheelt SCOP 4,6 tegenover 4,1 per jaar?

Neem voor allebei dezelfde ontwerpbelasting van 2,5 kW. Bij SCOP 4,1: 2,5 × 1.400 / 4,1 = 854 kWh. Bij SCOP 4,6: 2,5 × 1.400 / 4,6 = 761 kWh. Het verschil is 93 kWh. Met 30 cent per kWh, een rond getal voor wat je in november 2026 inclusief belastingen betaalt, is dat 93 × 0,30 = 27,90 euro.

Voor koelen met 3,5 kW: bij SEER 7,0 is het 175 kWh, bij SEER 8,5 is het 144 kWh. Dat is 31 kWh, ongeveer 9 euro.

Uitkomst: ongeveer 28 euro per jaar bij verwarmen, en 9 euro bij koelen. Dit geldt als je de airco een heel stookseizoen gebruikt om te verwarmen.

Reken met je eigen tarief: vermenigvuldig het verschil in kWh met je stroomprijs. Wat een kWh warmte uit een airco kost tegenover gas, staat in huis verwarmen met airco.

Welke energieklasse heb je nodig?

Het korte antwoord: wil je verwarmen, kies dan klasse A++ of beter voor verwarmen, dus een SCOP van 4,6 of hoger. Dat adviseert Milieu Centraal. Koel je alleen, dan maakt de klasse in euro’s weinig uit: elke split-airco in ons overzicht van dertien modellen heeft A++ of A+++ voor koelen.

De grenzen staan in bijlage II van de verordening 626/2011:

De grens voor A++ ligt bij koelen dus bij SEER 6,10, maar bij verwarmen bij SCOP 4,60. Dezelfde airco komt daardoor vaak in twee verschillende klassen uit, zoals de Qlima: A++ voor koelen, A+ voor verwarmen. Volgens Milieu Centraal is het rendement van een airco met A++ of beter voor verwarmen vergelijkbaar met dat van een lucht/water-warmtepomp.

De schaal loopt op dit moment van A+++ tot D. De EPREL-records van split-airco’s die we bekeken, ook die van mei 2026, gebruiken die schaal. Een nieuwe schaal is nog niet ingevoerd (stand: november 2026).

Veelgemaakte fout: “Deze mobiele airco heeft A++, dus hij is even zuinig als een split-airco met A++.” Mobiele airco’s met één slang hebben een eigen schaal, op basis van de EER in plaats van de SEER. Daar begint A++ bij EER 3,60. De Electrolux EXP26U759CW heeft EER 3,6 en dus A++. Een split-airco heeft voor A++ een SEER van minstens 6,10 nodig. De twee getallen zijn niet rechtstreeks te vergelijken, maar het verschil in verbruik is er wel: Milieu Centraal rekent bij hetzelfde gebruik met 110 kWh per jaar voor een mobiele airco en 80 kWh voor een single-split. Zie mobiele airco of monoblock.

Welke klimaatzone geldt in Nederland?

Het korte antwoord: het label noemt geen landen bij de zones, het toont alleen een kaart. Vergelijk daarom op het gemiddelde seizoen. Dat is het enige stookseizoen dat op elk label verplicht staat, en dus het enige getal waarop je elk model eerlijk kunt vergelijken.

Voor verwarmen kent het label drie stookseizoenen. Op het label staat een kaart van Europa met de drie seizoenen in kleur. Ze verschillen in de ontwerptemperatuur (de buitentemperatuur waarbij de ontwerpbelasting geldt) en in het aantal uren waarmee het label rekent:

Geeft een fabrikant een seizoen niet op, dan staat er op het label een X en op de fiche een streepje, zoals bij de Qlima.

Hoeveel het seizoen uitmaakt, zie je bij de Bosch CL6000iP. Dezelfde unit heeft drie SCOP-waarden: 5,1 in het warmere seizoen, 4,6 in het gemiddelde en 3,4 in het koudere. Bij de Mitsubishi Electric MSZ-EF35 is het 5,6 in het warmere seizoen en 4,6 in het gemiddelde. Een verkoper die “SCOP 5,6” zegt, heeft dus niet per se ongelijk, maar noemt het warme getal. Zie je in een advertentie alleen een SCOP zonder seizoen, vraag dan welk seizoen het is.

Het getal voor het koudere seizoen laat zien hoe het rendement zakt als er met meer vorst gerekend wordt: bij de Bosch van 4,6 naar 3,4. Ook in het gemiddelde seizoen is de SCOP een gemiddelde over alle dagen. Op een koude dag haalt een airco in de regel minder dan dat getal, op een zachte dag meer.

Is het geluid op het label het geluid dat je hoort?

Het korte antwoord: nee. Het label geeft het geluidsvermogen bij standaardwerking. Wat je ‘s nachts op de laagste stand hoort, is de geluiddruk uit de tabel van de fabrikant. En voor de buren telt de LwA-max van de buitenunit. Dat zijn drie verschillende getallen.

Geluidsvermogen en geluiddruk zijn verschillende grootheden. Het vermogen zegt hoeveel geluid de unit zelf uitstraalt, de druk wat je op een bepaalde afstand meet. Daarom kan de Daikin-binnenunit met een geluidsvermogen van 58 dB op de stille stand 19 dB(A) geluiddruk halen. Zet die getallen nooit in één kolom naast elkaar.

Voor de buren geldt 40 dB op de perceelgrens, of overdag tot 45 dB als de unit een stille nachtstand heeft. De installateur maakt dat in de praktijk aannemelijk met de rekentool van de Rijksoverheid, en die rekent met de LwA-max. In de uitleg van Techniek Nederland over die rekentool staat het met zoveel woorden: de LwA-max is niet het geluidsvermogen van het energielabel. Het labelgeluid buiten is dus hooguit een eerste indruk. Hoe ver de unit van de erfgrens moet staan, lees je in waar zet je de buitenunit, de regels zelf in geluid en vergunning voor een buitenunit, en buitenunits op geluid vergeleken in hoe stil is stil.

Wat zegt de fiche over het koudemiddel?

Het korte antwoord: de naam en de GWP, met een vaste waarschuwing om nooit zelf aan het koelcircuit te komen. Hoeveel koudemiddel erin zit, staat er niet.

De GWP (global warming potential) zegt hoe sterk een koudemiddel de aarde opwarmt als het weglekt, vergeleken met CO2. Op EPREL-records kom je voor hetzelfde koudemiddel verschillende getallen tegen: R32 staat meestal als 675, maar op het record van de Mitsubishi MSZ-EF35 als 550; R290 (propaan) staat bij sommige merken als 3 en bij Bosch als 0,02. Wij houden de waarden aan uit de Europese F-gasverordening: 675 voor R32 en 0,02 voor propaan.

Omdat de vulling niet op de fiche staat, kun je daaruit niet afleiden hoeveel CO2 een lek waard is. Daarvoor heb je het datablad van de fabrikant nodig. Een voorbeeld: de Daikin-buitenunit RXM35A bevat volgens de fabrikant 0,95 kg R32, en 0,95 × 675 = 641 kg CO2.

Voor je keuze telt vooral welk koudemiddel erin zit. Een nieuwe split-airco tot en met 12 kW met R32 mag tot en met 31 december 2028 in de EU in de handel komen. Een R32-airco die al hangt, mag je blijven gebruiken en laten repareren. De tijdlijn per apparaattype staat in het R32-verbod per apparaattype.

Hoe zoek je de fiche van elk model zelf op?

Het korte antwoord: met het registratienummer van het energielabel, in EPREL. Wat daar niet in staat, vraag je aan de fabrikant of installateur.

Zo doe je het

1. Zoek het registratienummer. Het staat op het energielabel, achter de QR-code, en in veel datasheets van winkels. De QR-code leidt naar een adres dat begint met eprel.ec.europa.eu/qr/ gevolgd door dat nummer.
2. Open EPREL en zoek op het nummer, of op de typeaanduiding van binnen- en buitenunit.
3. Controleer dat de binnen- én de buitenunit dezelfde zijn als in je offerte.
4. Lees de SCOP en de klasse voor het gemiddelde seizoen, de SEER, de ontwerpbelasting voor koelen en verwarmen, en het koudemiddel.
5. Vraag apart wat er niet in staat: de vulling in kg, de geluiddruk binnen op de laagste stand en de LwA-max van de buitenunit.

Vind je het model niet, vraag de installateur dan om het registratienummer. Krijg je geen nummer en geen fiche, dan weet je niet wat je koopt.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen SEER en SCOP?

De SEER is het rendement van een airco bij koelen, de SCOP bij verwarmen, allebei gemeten over een heel seizoen. Een SCOP van 4,1 betekent dat de airco gemiddeld van 1 kWh stroom 4,1 kWh warmte maakt. Hoe hoger het getal, hoe zuiniger.

Wat is een goede SCOP voor een airco?

Wil je ermee verwarmen, dan adviseert Milieu Centraal klasse A++ of beter. Dat is een SCOP van 4,6 of hoger voor het gemiddelde seizoen. Klasse A+++ begint bij SCOP 5,1.

Welke klimaatzone geldt voor Nederland?

Het label noemt geen landen bij de zones, het toont alleen een kaart met drie indicatieve stookseizoenen. Vergelijk daarom op het gemiddelde seizoen. Dat is het enige seizoen dat op elk label verplicht staat. Het warmere en het koudere seizoen mag een fabrikant weglaten. Bij de modellen die we bekeken, ligt de SCOP voor het warmere seizoen 0,5 tot 1,0 hoger dan die voor het gemiddelde.

Is het geluid op het energielabel het geluid dat ik hoor?

Nee. Het label geeft het geluidsvermogen van binnen- en buitenunit bij standaardwerking. Wat je op de laagste stand in de kamer hoort, is de geluiddruk uit de tabel van de fabrikant. Voor het geluid bij de buren telt weer een ander getal: de LwA-max van de buitenunit.

Is A++ bij een mobiele airco even zuinig als A++ bij een split-airco?

Nee. Mobiele airco's hebben een eigen schaal op basis van de EER. Daar begint A++ bij EER 3,60, bij een split-airco bij SEER 6,10. De twee getallen zijn niet rechtstreeks te vergelijken.