Airco of warmtepomp: welke past bij jouw huis?

Wil je alleen koelen, dan past een split-airco bij bijna elk huis. Wil je ook minder gas stoken, dan kies je tussen een airco als bijverwarming en een hybride warmtepomp. De airco is goedkoper, maar krijgt geen subsidie. De hybride is duurder, krijgt wel subsidie en scheelt 60 tot 70 procent gas voor verwarming. Helemaal van het gas af kan met een all-electric lucht/water-warmtepomp, maar alleen als je huis warm blijft met cv-water van 50 graden.

Hieronder staan de vijf typen naast elkaar, met prijs, stroomverbruik, subsidie, levensduur en de datum waarop het huidige koudemiddel R32 voor nieuwe apparaten verdwijnt. Daarna volgt een beslisboom in vier vragen.

Zo zit het: drie vragen bepalen het type

Drie vragen bepalen welk type bij je past. Wat wil je ermee doen, hoe goed is je huis geïsoleerd en wat voor verwarming heb je nu? De beslisboom verderop werkt dezelfde drie vragen uit, met een vierde over de plek voor de buitenunit en je elektriciteitsaansluiting.

1. Wat wil je? Koelen, bijverwarmen of je cv-ketel vervangen. Voor koelen kom je uit bij een airco. Voor verwarmen kan het allebei.
2. Hoe goed is je huis geïsoleerd? Dat test je zelf met de 50-gradentest (verderop). Blijft je huis in een koude week warm met cv-water van 50 graden, dan kan all-electric. Zo niet, dan is een hybride de veilige keuze.
3. Wat voor verwarming heb je? Radiatoren, vloerverwarming of een mix, en hoe groot ze zijn. Een lucht/water-warmtepomp werkt het zuinigst met lauwer water dan een cv-ketel, en je radiatoren moeten daarmee overweg kunnen.

Een airco is ook een warmtepomp

Een split-airco is technisch een warmtepomp. Hij haalt warmte uit de buitenlucht en geeft die binnen af aan de lucht. Daarom heet hij een lucht/lucht-warmtepomp. Een “gewone” warmtepomp geeft de warmte af aan het water van je cv-systeem: dat is een lucht/water-warmtepomp.

Het is ook de warmtepomp die in Nederland het meest verkocht wordt. Van januari tot en met september 2026 verkochten fabrikanten 377.000 warmtepompen aan groothandels en installateurs. Daarvan waren er 266.000 lucht/lucht, zeven op de tien dus. Lucht/water was goed voor 65.000 stuks en hybride voor 31.000.

Het verschil op een rij:

Een airco kan verwarmen, en een goede doet dat met een rendement dat vergelijkbaar is met een lucht/water-warmtepomp. Milieu Centraal zegt dat alleen voor airco’s met energielabel A++ of beter. Kijk dan wel naar de goede klasse, want een airco heeft er twee. Een voorbeeld uit een echte productfiche: de Qlima S 5232, een split-airco van 2,6 kW met R32, heeft voor koelen een SEER van 7,0 (klasse A++). SEER is het seizoensrendement bij koelen. De SCOP is hetzelfde getal voor verwarmen. Die is 4,1, en dat is maar klasse A+. Volgens dezelfde fiche verbruikt hij per jaar 175 kWh voor koelen en 922 kWh voor verwarmen. Wil je met een airco verwarmen, kijk dan naar de klasse voor verwarmen. Hoe je zo’n datablad leest, staat in SEER, SCOP en energielabel.

De vijf typen naast elkaar

Dit zijn de vijf typen waar de meeste huiseigenaren tussen kiezen. Prijzen zijn indicaties met bron en jaar, geen offerte.

Zo lees je de tabel:

• Stroom voor koelen volgt de rekensom van Milieu Centraal: 110 uur koelen per jaar (ongeveer 20 dagen van ruim 5 uur) tegen 21 cent per kWh. Lucht/water-warmtepompen zijn hier beoordeeld als verwarming, daarom staat er geen koelcijfer.
• De koudemiddelkolom gaat over nieuwe apparaten die in de handel komen, met een koudemiddel met een GWP van 150 of meer. GWP is de mate waarin een gas bijdraagt aan opwarming, vergeleken met CO2. R32, nu het gangbare koudemiddel, heeft een GWP van 675. Een apparaat dat je al hebt, valt er niet onder. Meer daarover verderop en in R32 of R290.
• “Monoblock” betekent hier een airco zonder aparte buitenunit, die je binnen tegen de gevel hangt. Er bestaan ook lucht/water-warmtepompen in monoblockuitvoering. Die vallen onder de rijen hybride en all-electric.
• Prijzen van offertesites (multi-split en monoblock) zijn laag betrouwbaar en lopen sterk uiteen. Voor een volledig overzicht, inclusief kosten die pas in de offerte opduiken, zie wat een airco of warmtepomp kost.

Alleen koelen: split, multi-split of mobiel

Wil je alleen koelen, kies dan een single-split voor één ruimte en een multi-split als meerdere kamers koel moeten worden. Een mobiele airco is alleen zinvol als vaste montage niet kan, bijvoorbeeld in een huurhuis.

Een single-split is het zuinigst: 80 kWh per jaar bij gemiddeld gebruik, ongeveer 17 euro. Hij gaat 12 tot 15 jaar mee. De buitenunit maakt geluid buiten, waar de regels voor gelden (zie onderaan).

Een multi-split koelt twee of drie kamers met één buitenunit. Hij verbruikt in de berekening van Milieu Centraal 180 kWh per jaar, maar koelt dan ook meer ruimte. Eén buitenunit in plaats van drie scheelt plek aan de gevel.

Een mobiele airco kost niets aan installatie en je zet hem zelf neer. Daartegenover staat dat hij minder zuinig is (110 kWh tegenover 80 kWh voor een split), en korter meegaat (ongeveer 10 jaar tegenover 12 tot 15). De Consumentenbond raadt hem af: minder zuinig en minder koelvermogen. Een monoblock hangt vast aan de gevel zonder buitenunit. Zoek je uit wat bij jouw situatie past, lees dan mobiele airco of monoblock.

Let op de koudemiddeldatum. Voor een monoblock-airco tot 12 kW mogen nieuwe exemplaren met een koudemiddel met GWP 150 of meer vanaf 1 januari 2027 niet meer in de handel worden gebracht. Voor de split-airco is dat 1 januari 2029. Nieuwe mobiele airco’s met R32 mogen al sinds 1 januari 2020 niet meer in de handel komen.

Een split-airco mag je niet zelf aansluiten. Volgens Milieu Centraal moet een monteur met F-gassendiploma hem plaatsen en vullen, bij een bedrijf met een BRL 100-certificaat, het bedrijfscertificaat voor werken met koudemiddelen. Hoe je dat controleert, staat in offertes vergelijken en een installateur kiezen.

Bijverwarmen en de gasrekening omlaag: airco of hybride

Wil je minder gas stoken maar je cv-ketel houden, dan zijn er twee routes. Een airco verwarmt de kamers waar hij hangt en koelt in de zomer. Een hybride warmtepomp verwarmt het hele huis via je radiatoren, en de ketel springt bij als het koud is. De airco is goedkoper in aanschaf. De hybride krijgt subsidie en bespaart 60 tot 70 procent van het gas voor verwarming.

Airco als bijverwarming werkt per kamer: hij verwarmt de ruimte waar de binnenunit hangt. Slaapkamers en badkamer zonder binnenunit blijven op de cv draaien. Warm water blijft van de ketel komen. Hoeveel gas je bespaart, hangt dus af van hoeveel kamers hij verwarmt en hoe vaak je hem gebruikt. Of je er ook je hele huis mee kunt verwarmen, rekenen we door in verwarmen met airco’s.

Een hybride warmtepomp wordt aan je cv-systeem gekoppeld. Voor een gemiddelde woning is 4 kW meestal genoeg. Hij werkt in bijna elke woning, omdat de ketel bijspringt op de koudste dagen. Wanneer dat gebeurt, hangt af van het merk en van de instellingen die de installateur per installatie kiest. De ketel levert ook het warme water. Daardoor stelt een hybride minder eisen aan je isolatie en radiatoren dan all-electric.

Wat blijft er over na subsidie? Een rekensom met de bedragen van Milieu Centraal (2026) en de ISDE-regels:

Het verschil in aanschaf na subsidie is in 2026 ongeveer 1.575 euro. Daarvoor krijg je met de hybride het hele huis in plaats van één kamer. De airco koelt wel. Of een hybride kan koelen, verschilt per model; in dit overzicht is dat niet meegenomen. Hoe hybride en all-electric zich tot elkaar verhouden, staat in hybride of all-electric.

Van het gas af: all-electric en de 50-gradentest

All-electric kan als je huis warm blijft met cv-water van maximaal 50 graden. Dat test je zelf, gratis, met je huidige cv-ketel.

Een all-electric lucht/water-warmtepomp vervangt de ketel helemaal. Hij werkt het zuinigst met lauw cv-water; Milieu Centraal gaat voor all-electric uit van maximaal 55 graden. Een cv-ketel stookt vaak veel heter. Is je huis slecht geïsoleerd of zijn je radiatoren klein, dan wordt het met lauw water niet warm genoeg.

De 50-gradentest: zet in een koude week de aanvoertemperatuur van je cv-ketel op 50 graden. Blijft je huis comfortabel warm, dan is je isolatie redelijk en kan all-electric. Blijft een kamer koud, dan zijn er drie opties: die kamer beter isoleren, een grotere radiator plaatsen, of toch hybride kiezen. Hoe je de test opzet en wat je per kamer kunt doen, staat in zijn je radiatoren geschikt.

Reken bij all-electric op meer dan het apparaat alleen:

In 2026 kost all-electric na subsidie ongeveer 8.975 euro, of ongeveer 12.475 euro als ook de radiatoren eruit moeten. Dat is twee tot drie keer zoveel als een hybride (ongeveer 4.075 euro). Daar staat tegenover dat je voor verwarming en warm water geen gas meer gebruikt.

Beslisboom in vier vragen

Vier vragen brengen je bij een type. Je kunt ze ook klikkend doorlopen in de keuzehulp.

1. Wat wil je?

• Alleen koelen: ga naar vraag 4 en kies een airco.
• Vooral één ruimte bijverwarmen en ook koelen: kies een split-airco met label A++ of beter voor verwarmen. Ga naar vraag 4.
• Het hele huis met minder gas verwarmen: ga naar vraag 2.
• Helemaal van het gas af: ga naar vraag 2.

2. Blijft je huis warm bij de 50-gradentest?

• Ja: all-electric is mogelijk. Ga naar vraag 3.
• Nee, of je hebt het nog niet getest: kies een hybride. Wil je ook koelen, kies dan een airco erbij. Daarna kun je stap voor stap isoleren.

3. Wat voor afgiftesysteem heb je?

• Vloerverwarming of ruime radiatoren die bij de test warm genoeg bleven: all-electric past.
• Eén of twee kamers bleven koud: reken ongeveer 3.500 euro voor nieuwe radiatoren mee, of kies hybride.

4. Wat kan je huis en je meterkast aan?

• Een split-airco heeft buiten een plek nodig voor de buitenunit, binnen de geluidsregels voor de buren. Is die plek er niet, dan wordt het een monoblock of een mobiele airco.
• Voor all-electric is mogelijk een zwaardere aansluiting nodig (3 × 25 ampère of driefasen) en ruimte voor een boilervat. Ontbreekt die ruimte, dan is hybride het alternatief.

Wat verandert er in 2027 en 2029, en wat betekent dat voor je keuze

Drie dingen veranderen: de koudemiddelregels, de ISDE-bedragen en (waarschijnlijk) de regel voor het vervangen van de cv-ketel. Stand: 10 november 2026.

Koudemiddel. De Europese F-gasverordening (EU) 2024/573 verbiedt per apparaattype het in de handel brengen van nieuwe apparaten met een koudemiddel met GWP 150 of meer. R32 (GWP 675) valt daaronder. Natuurlijke koudemiddelen zoals propaan (R290) blijven toegestaan.

Er is een uitzondering als veiligheidseisen op de plek van installatie een koudemiddel met lage GWP uitsluiten. Wat níet in de regel staat: dat je een R32-apparaat dat je al hebt, moet vervangen. Het verbod gaat over nieuwe apparaten die op de markt komen. Gebruik, onderhoud en reparatie van een bestaand apparaat blijven mogelijk.

Veelgemaakte fout: “R32 is vanaf 2027 verboden voor airco’s en warmtepompen.” Dat klopt voor lucht/water-warmtepompen en monoblock-airco’s tot 12 kW. Voor nieuwe mobiele airco’s met R32 geldt het al sinds 2020, en voor de gewone split-airco tot 12 kW pas vanaf 1 januari 2029.

Wat het voor je keuze betekent: lucht/water-warmtepompen tot 12 kW die vanaf 1 januari 2027 nieuw op de markt komen, hebben een koudemiddel met GWP onder 150, zoals R290 (behalve bij de veiligheidsuitzondering). Voor split-airco’s mogen fabrikanten R32-modellen nog tot en met 2028 nieuw in de handel brengen. Alle data per type en vermogen, en wat dit betekent voor apparaten die al in de winkel liggen, lees je in R32 of R290.

ISDE-subsidie. In 2026 krijg je voor een lucht/water-warmtepomp 1.025 euro startbedrag, 225 euro per kW en 200 euro extra bij label A+++. Voor 2027 is aangekondigd: 1.025 euro startbedrag, 120 euro per kW, 250 euro bij A+++ en 200 euro voor een slimme warmtepomp. Die bedragen zijn nog voorlopig. Koop je uiterlijk 31 december 2026 en laat je in 2027 installeren, dan geldt via de overgangsregeling het bedrag van 2026, maar zonder slimme bonus en zonder verhoogde labelbonus. Voor een airco is er in 2026 geen subsidie, en de aangekondigde bedragen voor 2027 gaan ook alleen over lucht/water. Je vraagt aan binnen 24 maanden na installatie, bij RVO. Alle voorwaarden staan in ISDE-subsidie 2026 en 2027.

Normering 2029. Het kabinet wil dat bij vervanging van de cv-ketel een slimme hybride warmtepomp de standaard wordt, in woningen die niet op een warmtenet komen. Vanaf 2029 moeten nieuw geïnstalleerde hybrides ook slim zijn. Dit is voorgenomen beleid en nog geen wet. Voor welke woningen het precies geldt en welke uitzonderingen er komen, is nog niet vastgesteld. De aankondiging staat bij de Rijksoverheid.

Volgende stap: vermogen, geluid en offerte controleren

Weet je welk type het wordt, controleer dan drie dingen voordat je tekent.

Vermogen. De vuistregels die verkopers voor een airco gebruiken, lopen flink uiteen. In hoeveel kW airco heb je nodig zetten we ze naast elkaar en rekenen we drie kamers door. Voor een hybride is 4 kW bij een gemiddelde woning meestal genoeg.

Geluid. De buitenunit van een airco of warmtepomp mag op de perceelgrens met de buren ten hoogste 40 dB veroorzaken. Volgens de rekenmethode van het ministerie mag dat overdag (7 tot 19 uur) 45 dB zijn als de unit een stille nachtstand heeft. Het geluidsgetal op het energielabel is niet het getal dat hiervoor telt: de berekening gebruikt het maximale geluidsvermogen (LwA-max) uit de gegevens van de fabrikant. Welke regels er gelden, staat in geluid en vergunning voor een buitenunit. Waar je de unit in je tuin het best neerzet, met een tabel voor de afstand tot de erfgrens, staat in waar zet je de buitenunit.

Offerte. Kijk of erin staat:

• het type en het exacte model, zodat je de productfiche kunt opzoeken;
• het koudemiddel (R32 of R290) en de energieklasse voor koelen én verwarmen;
• het geluidsvermogen LwA-max van de buitenunit en waar die komt te staan;
• bij lucht/water: of het model op de meldcodelijst van RVO staat, want anders krijg je geen ISDE;
• dat het installatiebedrijf een BRL 100-certificaat heeft.

Staat een van deze punten er niet in, vraag het dan na voordat je tekent. De volledige checklist, met rode vlaggen en hoe je een bedrijf in het register opzoekt, staat in offertes vergelijken en een installateur kiezen.